Η παγίδα του πνευματικού Εγώ

Το πνευματικό Εγώ είναι χαρακτηριστικό αρκετών ανθρώπων, που ασχολούνται με θέματα αυτογνωσίας, ψυχολογίας ή πνευματικότητας. Είναι το Εγώ που λέει, "αφού ασχολούμαι μ' αυτά τα θέματα και δουλεύω με τον εαυτό μου, είμαι ξεχωριστός και καλύτερος από τους άλλους".
Το πνευματικό Εγώ είναι ίσως πιο "ύπουλο" και πιο δυσδιάκριτο από τα άλλα Εγώ που αφορούν την κατοχή αντικειμένων ή την εξωτερική εμφάνιση. Μπορεί να μετατραπεί σε βασικό κριτή των πάντων, "οι άλλοι είναι πιο ασυνείδητοι από εμένα", "εγώ γνωρίζω την αλήθεια και οι άλλοι είναι λάθος", "οι άνθρωποι κοιμούνται όρθιοι". Όλα αυτά αποτελούν εκφράσεις του πνευματικού Εγώ, το οποίο δεν είναι τίποτα περισσότερο από την ίδια αίσθηση ανεπάρκειας, που ωθεί κάποιον να αναζητήσει την αξία του στην εξωτερική του εμφάνιση ή στην απόκτηση υλικών αγαθών.
Ένα είναι το κριτήριο της πνευματικής προόδου , το κατά πόσο έχει μειωθεί η δραστηριότητα του νου, δηλαδή η παραγωγή σκέψεων. Τίποτε άλλο δεν δηλώνει την ανάπτυξη της συνειδητότητας. Γίνεσαι πιο συνειδητός όταν ζεις στο εδώ και τώρα, χωρίς να κρίνεις αυτά, που εμφανίζονται μέσα σου.
Ο άνθρωπος που έχει υπερβεί πραγματικά την ταύτιση με τον νου του και έχει ξεπεράσει τα όποια αισθήματα ανεπάρκειας, κρατάει μια στάση δεκτικότητας και μη αντίδρασης απέναντι στους άλλους. Δεν νιώθει την ανάγκη να συγκρίνεται ή να κρίνει, ούτε να ταξινομεί τους ανθρώπους σε συνειδητούς και ασυνείδητους. Απλά τους παρατηρεί έτσι όπως είναι, με κατανόηση και αποδοχή. Δεν αποκλείεται σε σπάνιες στιγμές να αντιδράσει απέναντι σε μια αδικία ή μια πράξη βίας, αλλά η αντίδρασή του δεν θα εμπεριέχει προσωπικό όφελος ή ιδιοτέλεια. Αν είχε ένα μότο, αυτό θα μπορούσε να είναι το επικούρειο "λάθε βιώσας", δηλαδή ζήσε όσο πιο διακριτικά γίνεται, χωρίς να επιζητάς την αναγνώριση, χωρίς να ξεχωρίζεις και χωρίς να ψάχνεις για επιβεβαιώσεις.
Επίσης, το να προσπαθεί κάποιος να μιμηθεί έναν σοφό ή έναν πνευματικό δάσκαλο, αποτελεί άλλη μια μορφή του πνευματικού Εγώ. Η όποια αλλαγή στον τρόπο ζωής του θα προέλθει μόνο εκ των έσω και με φυσικό τρόπο, δηλαδή εναρμονισμένο με την κατάσταση της συνειδητότητάς του. Αυτό δεν αποκλείει κάποιες προσπάθειες εξάσκησης ή εκπαίδευσης, αλλά όλοι όσοι έχουν βιώσει κάποιου είδους πνευματική αφύπνιση, είπαν ότι έγινε τη στιγμή που παραιτήθηκαν από κάθε προσπάθεια , όχι μόνο σχετικά με την πνευματική τους ανάπτυξη, αλλά γενικά, κάθε προσπάθεια επιβεβαίωσης.
Για να αποφύγουμε λοιπόν την παγίδα του πνευματικού Εγώ, απλά χρειάζεται να είμαστε σε επαγρύπνηση, για να το αναγνωρίσουμε. Αισθήματα ανωτερότητας, μοναδικότητας, ιδιαιτερότητας, υπεροψίας ή παντογνωσίας, αποτελούν ενδείξεις ότι η ταύτιση με τον νου, καθώς και το ψυχικό υπόβαθρο της ανεπάρκειας, είναι ακόμα εδώ. Επίσης, η ανάγκη για άμυνα και υπεράσπιση κάποιων πεποιθήσεων, δηλώνει ότι είμαστε ταυτισμένοι με τις πεποιθήσεις, γι' αυτό και αν νιώσουμε ότι κάποιος πάει να τις αμφισβητήσει, ενεργοποιούνται οι αμυντικοί μηχανισμοί του Εγώ.
Η σωστή στάση απέναντι στην αναγνώριση του πνευματικού Εγώ μέσα μας, όπως και απέναντι σε όλα τα ασυνείδητα μοτίβα, είναι μια στάση επίγνωσης και αποδοχής. Σκέψεις του τύπου "δεν θα έπρεπε να έχω ένα πνευματικό Εγώ", προέρχονται πάλι από το Εγώ που μπαίνει απ' την πίσω πόρτα.

Σύντομα και περιεκτικά (1)

Οι εντολές του Θεού
Μια μέρα ένας άπιστος έλεγε σε έναν μοναχό:
– Οι εντολές τoυ Θεού είναι ένα φορτίο, που περιορίζει την ανθρώπινη ελευθερία. Αληθινά ελεύθερος άνθρωπος είναι μόνο εκείνος, που κάνει ότι θέλει ο ίδιος.
Ο μοναχός του απάντησε:
– Τα φτερά του χελιδονιού είναι πρόσθετο βάρος στο σώμα του. Όμως,
ακριβώς χάρη σ' αυτό το πρόσθετο βάρος το σώμα του χελιδονιού δεν μένει
κάτω στη γη, αλλά διασχίζει τους αιθέρες.
Το ίδιο συμβαίνει και στον άνθρωπο. Οι εντολές του Θεού φαίνονται βαριές, αλλά μονάχα χάρη ο αυτές ο άνθρωπος υψώνεται από τη λάσπη και τη δουλεία της αμαρτίας, στους ουρανούς της θείας μακαριότητας κι ελευθερίας.

……….----------……….

Γιος και Κόρη
Μια ζεστή καλοκαιρινή νύχτα στον κήπο ενός σπιτιού κοιμούνται όλα τα μέλη της οικογένειας. Η μητέρα βλέπει, πως η νύφη της και ο γιος της κοιμούνται αγκαλιασμένοι. Αμέσως τους ξυπνάει και τους λέει φωνάζοντας:
– Δε γίνεται με τέτοια ζέστη να σφίγγεστε ο ένας πάνω στον άλλο. Είναι βλαβερό για την υγεία.
Στην άλλη γωνία του κήπου κοιμούνται η κόρη της με τον γαμπρό της. Είναι ξαπλωμένοι χωριστά ο ένας από τον άλλον. Η μητέρα τους ξυπνάει και με ήρεμη φωνή τους λέει:
– Πουλάκια μου, γιατί κοιμάστε χώρια, αντί να θερμαίνετε ο ένας τον άλλον αγκαλιασμένο; Στον κήπο υπάρχει δροσιά , να μη μου κρυώσετε!
Αυτά τα λόγια έρχονται στα αυτιά της νύφης και φωναχτά , για να την ακούσει η πεθερά της, λέει:
– Ω! Θεέ μου περίεργα τα θαύματά σου. Το σπίτι έχει έναν κήπο, αλλά πόσο διαφορετικό είναι το κλίμα του, από τη μια του γωνιά στην άλλη!

……….----------……….

Τίτλοι ευγενείας
Ο αυτοκράτορας ήταν προβληματισμένος, γιατί πολλοί υπήκοοί του είχαν κάνει ψευδή δήλωση, πως τάχα καταγόταν από ευγενή γενιά και ζητούσαν να τους δοθούν τίτλοι ευγενείας. Ο αυτοκράτορας ανακοίνωσε, πως στο ζήτημα αυτό θα αποφασίσουν οι θεοί, για το ποιος δικαιούται τίτλο ευγενείας και ποιος όχι . Όλοι οι αιτούντες τίτλο θα έπρεπε να βυθίσουν το χέρι τους σε βραστό νερό. Οι θεοί θα προστάτευαν εκείνους μόνο, που έλεγαν αλήθεια και δικαίως ζητούσαν να τους αποδοθούν τίτλοι ευγενείας. Μόνο αυτοί δεν θα καίγονταν.
Την ημέρα της δοκιμασίας, ελάχιστοι υπήκοοι του αυτοκράτορα εμφανίστηκαν, προκειμένου να υποβληθούν στην δοκιμασία. Ο αυτοκράτορας έδωσε τίτλους σε όλους όσους εμφανίστηκαν, χωρίς να υποχρεώσει κανέναν, να βαπτίσει το χέρι του στο βραστό νερό, για να εξακριβωθεί η ειλικρίνεια των λεγομένων του.
Οι αβέβαιοι και οι άπιστοι βγήκαν μόνοι τους εκτός συναγωνισμού!

Η κλίμακα της πνευματικής προόδου

Ο νεαρός μοναχός άρχισε να παίρνει μαθήματα κοντά στον Δάσκαλο.
Μετά από τρία χρόνια προσπάθησε και κατάφερε, οι σκέψεις του μυαλού του για το αληθινό και το ψεύτικο , να μην επηρεάζουν την καρδιά του και σταμάτησε να μιλάει για ωφέλιμο και άχρηστο. Τότε για πρώτη φορά ο Δάσκαλος γύρισε και του έριξε ένα βλέμμα.
Πέρασαν άλλα πέντε χρόνια και μέσα στην καρδιά του μοναχού γεννήθηκαν καινούριες αντιλήψεις για την αλήθεια και το ψέμα και με άλλη γλώσσα μίλησε για το ωφέλιμο και άχρηστο. Μόνο τότε ο Δάσκαλος του φάνηκε, πως τον κοίταξε και του χαμογέλασε.
Πέρασαν άλλα επτά χρόνια και η ελεύθερη καρδιά του μοναχού ήδη δεν σκεφτόταν, ούτε για την αλήθεια, ούτε για το ψέμα και η γλώσσα του δεν είχε διάθεση, για να μιλήσει για το ωφέλιμο και άχρηστο. Τότε ο Δάσκαλος κάλεσε τον νεαρό μοναχό, να καθίσει δίπλα του.

Πέρασαν άλλα εννέα χρόνια και η καρδιά του μοναχού έχασε την ικανότητα να σκέφτεται και η γλώσσα του έχασε την ικανότητα να μιλάει, ήδη δεν γνώριζε, που διαφέρει η αλήθεια από το ψέμα ή που διαφέρει το ωφέλιμο από το άχρηστο. Επιπλέον αδυνατούσε, να διαχωρίσει το εσωτερικό από το εξωτερικό.

Τότε ο μοναχός αντιλήφθηκε, πως οι πέντε αισθήσεις του έγιναν ένα, η όραση έγινε όμοια με την ακοή, η ακοή με την όσφρηση, η όσφρηση με τη γεύση. Η σκέψη συμπυκνώθηκε και έγινε ένα με το σώμα και το σώμα έγινε ελαφρό σαν τη σκέψη.
Και τότε ο μοναχός ένιωσε, πως κατάλαβε τους Νόμους της Φύσης!