Η Συζήτηση των Κυμάτων

Ήταν ένα μικρό κύμα, που πολύ λυπημένα μονολογούσε:
«Πόσο δυστυχισμένο είμαι, τα άλλα κύματα είναι τόσο μεγάλα και δυνατά και εγώ είμαι τόσο μικρό και ασήμαντο, γιατί να είναι η ζωή τόσο σκληρή;»
Ένα μεγάλο κύμα που βρισκόταν εκεί κοντά, το άκουσε και αποφάσισε να του απαντήσει: «Τα λες αυτά, διότι δεν έχεις κατανοήσει την πραγματική σου φύση. Νομίζεις ότι είσαι ένα κύμα και νομίζεις ότι είσαι μικρό και ασήμαντο, ενώ στην πραγματικότητα δεν είσαι τίποτα από αυτά τα δύο!»
Ξαφνιασμένο το μικρό κύμα απαντά:
«Πως;! Δεν είμαι κύμα;! Μα, δεν βλέπεις τον κυματισμό μου; Δεν βλέπεις τα απόνερά μου; Αν και μικρό, είμαι κύμα! Τι εννοείς λέγοντας ότι δεν είμαι κύμα;»
Ήρεμα το μεγάλο κύμα αποκρίνεται:
«Αυτό που καλείς ʽκύμαʼ δεν είναι τίποτε άλλο από μια προσωρινή μορφή σου. Στην πραγματικότητα, δεν είσαι τίποτε άλλο παρά νερό! Όταν κατανοήσεις την βάση της φύσης σου, θα απαλλαχθείς από την μιζέρια σου και θα δεις ότι εγώ είμαι εσύ, εσύ είσαι εγώ, και οι δύο είμαστε κομμάτι του ιδίου Όλου!»

Ο Βασιλιάς και το αλάτι

(Λιβυκό Λαϊκό Παραμύθι)
Ήταν κάποτε ένας βασιλιάς που ζήτησε από τις τρεις κόρες του, να του πουν, πόσο τον αγαπούν. Η μεγαλύτερη απάντησε πως τον αγαπάει, όσο αγαπάει το χρυσάφι, η μεσαία όσο αγαπάει τον ήλιο και το φεγγάρι, ενώ η μικρότερη , πως τον αγαπάει όσο αγαπάει το αλάτι.
Ο βασιλιάς έγινε έξαλλος με την τρίτη του κόρη, καθώς πίστευε, πως το μέγεθος της αγάπης της κόρης του προς αυτόν ήταν ασήμαντο!
Την έδιωξε λοιπόν από το παλάτι, λέγοντάς της, πως δε θέλει να την δει ποτέ ξανά..
Η κοπέλα περιπλανήθηκε για χρόνια παραπονούμενη, που τόσο άδικα την έδιωξε ο πατέρας της. Ένας πρίγκιπας που την συνάντησε, την ερωτεύτηκε και την παντρεύτηκε.
Μετά από πολλά χρόνια έμαθε πως, στο δικό της βασίλειο, θα έδιναν γεύμα προς τιμήν του πατέρα της.
Διέταξε, όλα τα φαγητά που θα σερβιριστούν, να είναι ανάλατα και να μη δοθεί αλάτι, όσο και αν επιμένουν να το ζητούν οι μετέχοντες στο γεύμα!
Όταν ο πατέρας της άρχισε να τρώει, πέταξε θυμωμένος το κουτάλι και είπε, πως είναι όλα άνοστα. Ζήτησε να του δώσουν αλάτι. Αρνήθηκαν και θύμωσε ακόμα πιο πολύ.
«Θα φύγω», φώναζε, «αφού δε μπορείτε να μου δώσετε, κάτι τόσο σημαντικό όσο το αλάτι». Και τότε, η κοπέλα μίλησε:
«Μα εσείς κάποτε διώξετε την κόρη σας, επειδή σας είπε, πως σας αγαπάει σαν το αλάτι και εσείς θεωρήσατε πως το αλάτι είναι ασήμαντο. Πως γίνεται σήμερα να έχετε άλλη γνώμη;».
Ο βασιλιάς την αναγνώρισε και έπεσε στα πόδια της με κλάματα, παρακαλώντας να τον συγχωρέσει. Η κοπέλα τον συγχώρεσε. Του τόνισε πως από δω και πέρα δεν πρέπει, να υποτιμάει τα απλά πράγματα στη ζωή, όπως είναι το αλάτι.

Η ζωγραφιά της ειρήνης

Mια φορά κι έναν καιρό, ήταν ένας βασιλιάς, που πρόσφερε ένα βραβείο στον καλλιτέχνη, που θα ζωγράφιζε την καλύτερη εικόνα της ειρήνης. Βρέθηκαν πολλοί ζωγράφοι, που θέλησαν να δοκιμάσουν τις ικανότητές τους στον διαγωνισμό αυτό και ζωγράφισε ο καθένας του έναν πίνακα.
Ο καθένας παρουσίασε το έργο του. Ο βασιλιάς εξέτασε όλους τους πίνακες και κατέληξε σε δυο, που τον γοήτευσαν πραγματικά και αποφάσισε να επιλέξει ανάμεσά τους.
Η μια από τις δυο εικόνες που επέλεξε, απεικόνιζε μια ήρεμη λίμνη. Η λίμνη έμοιαζε μ΄ ένα τέλειο καθρέπτη, που περιστοιχιζόταν από πανέμορφα, πανύψηλα βουνά. Από πάνω υπήρχε ένας καταγάλανος ουρανός, γεμάτος με μικρά σύννεφα, που έπαιρναν ονειρικά σχέδια και σχήματα. Όλοι όσοι είδαν αυτόν τον πίνακα, σκέφτηκαν πως αντιπροσώπευε την απόλυτη εικόνα της ειρήνης!
Ο δεύτερος πίνακας ήταν κι αυτός με βουνά. Αλλά αυτά ήταν τραχιά και γυμνά. Αποψιλωμένα από δέντρα και βλάστηση. Ο ουρανός ήταν γκρίζος και το τοπίο πλημμύριζε από αστραπές και δυνατή βροχή!
Πιο πέρα, εκεί που κατέληγε το βουνό, ξεκινούσε ένας δυνατός καταρράκτης. Αυτό το τοπίο δεν φάνηκε σε όσους τον είδαν, καθόλου ειρηνικό.
Παρατηρώντας το δεύτερο πίνακα, ο βασιλιάς πρόσεξε ακριβώς πίσω από τον καταρράκτη, μια μικροσκοπική ανάπτυξη θάμνων να φυτρώνει επάνω σε μια ρωγμή του άγριου βράχου. Επάνω στο θάμνο υπήρχε μια φωλιά πουλιών. Μέσα στη φωλιά βρισκόταν ένα θηλυκό πουλί που τάιζε τα νεογνά του. Στην τέλεια ειρήνη της φωλιάς του!
Ο βασιλιάς επέλεξε τον δεύτερο πίνακα. Όταν τον ρώτησαν για την επιλογή του, εκείνος τους απάντησε:
- Ειρήνη δε σημαίνει να μην υπάρχει θόρυβος, ένταση, πρόβλημα, ή σκληρή δουλειά. Ειρήνη σημαίνει να στέκεσαι στη μέση όλων εκείνων των πραγμάτων και των καταστάσεων, που τραντάζουν συθέμελα την ύπαρξη και το περιβάλλον σου κι εσύ να έχεις ήρεμη την καρδιά και τις σκέψεις σου. Αυτή είναι η πραγματική έννοια της ειρήνης!

Εγωισμός

Υπήρχε πριν από αιώνες ένας σπουδαίος Υπουργός και Αξιωματούχος της Κίνας. Όμως, παρά την φήμη, τα πλούτη και την δύναμή του στην εξουσία, έτρεφε βαθύ σεβασμό στον πνευματικό του δάσκαλο, τον οποίο επισκεπτότανε συχνά και στον οποίο πάντα συμπεριφερότανε με ευγένεια και ταπεινότητα.
Σε μια από τις επισκέψεις του, ρώτησε τον δάσκαλό του:
«Σεβασμιότατε, τι είναι ο εγωισμός κατά την γνώμη σου;»
Αμέσως ο δάσκαλος κοκκίνισε από θυμό και είπε άγρια στον μαθητή του:
«Τι ανόητη ερώτηση είναι αυτή;»
Ο Υπουργός αμέσως πετάχτηκε πάνω, ξαφνιασμένος από την αντίδραση του δασκάλου του και φανερά εκνευρισμένος, ήταν έτοιμος να βάλει τις φωνές στον δάσκαλό του!
Πριν μιλήσει όμως τον πρόλαβε ο δάσκαλο και του είπε χαμογελώντας καλοσυνάτα:
«Αυτό ακριβώς, εξοχότατε, είναι εγωισμός».

Αξιοπρέπεια απέναντι στον πλούτο

Κατά τη διάρκεια της βρετανικής κατοχής της Ινδίας συνέβη ένα συμβάν. Ένας Βρετανός αξιωματικός χτυπά έναν Ινδό πολίτη στο πρόσωπο και η αντίδραση του Ινδού πολίτη ήταν να χτυπήσει τον αξιωματικό με όλη του τη δύναμη και να τον ρίξει στο έδαφος.
Συγκλονισμένος από το σοκ, ο αξιωματικός έφυγε και αναρωτιόταν, πώς ένας Ινδός πολίτης τολμά, να χτυπήσει έναν αξιωματικό σε έναν στρατό αυτοκρατορίας και πάει στο κέντρο διοίκησής του, για να μιλήσει για το τι συνέβη και να ζητήσει βοήθεια, για να τιμωρηθεί αυτός ο πολίτης, που έκανε ένα ασυγχώρητο έγκλημα.
Αλλά ο μεγάλος του ηγέτης του είπε να ηρεμήσει, τον πήγε στο γραφείο του, άνοιξε ένα χρηματοκιβώτιο γεμάτο λεφτά και είπε στον αξιωματικό:
" Πάρε από το θησαυροφυλάκιο πολλά χρήματα και πήγαινε στον Ινδό ζήτα του συγγνώμη για το έντονο επεισόδιο και δώσε του αυτά τα χρήματα. "
Ο αξιωματικός αντέδρασε, λέγοντας ότι η διαταγή είναι απαράδεκτη και προσβλητική:
" Εγώ είμαι αυτός που έχει το δικαίωμα να τον χτυπάω και να τον βρίζω, με χαστούκισε και δεν είχε το δικαίωμα, αυτό είναι προσβολή για μένα, για εσάς, για τον στρατό μας , αλλά και για την ίδια την Αυτού Μεγαλειότητα. "
Ο ανώτερος αξιωματικός είπε στον αξιωματικό:
" Αυτό είναι μια στρατιωτική εντολή για εφαρμογή χωρίς συζήτηση! "
Ο αξιωματικός συμμορφώνεται με τις εντολές του διοικητή του, πήρε τα χρήματα , πήγε στον Ινδό πολίτη και του είπε:
- Παρακαλώ δεχτείτε τη συγγνώμη μου για το συμβάν και τη χειροδικία σε βάρος σας και αυτά τα χρήματα σας τα προσφέρω σαν δώρο με τη συγγνώμη μου για εσάς.
Ο Ινδός πολίτης αποδέχτηκε τη συγγνώμη και το δώρο (χρήματα) και ξέχασε, ότι τον χαστούκισε στο έδαφος της χώρας του ένας αποικιοκράτη, που κατέλαβε την χώρα του.
Ο Ινδός πολίτης επένδυσε τα χρήματα στο εμπόριο, στις μετακινήσεις και κατάφερε να γίνει αρκετά πλούσιος επιχειρηματίας.
Ξέχασε το χαστούκι που έφαγε, αλλά οι Άγγλοι δεν ξέχασαν το χαστούκι του Ινδού.
Μετά από ένα χρονικό διάστημα ο Άγγλος διοικητής κάλεσε τον αξιωματικό, που χαστούκισε ο Ινδός και του είπε:
- Θυμάσαι τον Ινδό πολίτη που σε χαστούκισε;
Ο αξιωματικός απάντησε:
- Πώς μπορώ να το ξεχάσω;
Ο διοικητής συνέχισε:
- Ήρθε η ώρα να πας και να τον βρεις και να τον χαστουκίσεις μπροστά στο πλήθος.
Ο αξιωματικός διαμαρτυρήθηκε:
- Σήμερα έχει γίνει επιχειρηματίας και έχει σωματοφύλακες και φρουρούς, θα με σκοτώσει.
Ο ανώτερος αξιωματικός είπε:
- Δεν θα σε σκοτώσει, πήγαινε να το κάνεις χωρίς συζήτηση.
Ο αξιωματικός συμμορφώνεται με τις εντολές του ηγέτη του και πηγαίνει εκεί που ο Ινδός ήταν περιτριγυρισμένος από πλήθος υποστηρικτές του, την υπηρεσία του, και την φρουρά του, σε μια συγκέντρωση ανθρώπων. Όταν πλησιάζει τον Ινδό, ο Άγγλος αξιωματικός σηκώνει το χέρι του και με όλη τη δύναμη του, τον χτυπά στο πρόσωπο και τον σωριάζει στο έδαφος!
Ο Ινδός δεν αντιδράει καθόλου στο χτύπημα , το δέχεται αδιαμαρτύρητα και δεν τολμάει ούτε καν να ρίξει ένα βλέμμα στον υπαίτιο Άγγλο αξιωματικό, γνωρίζοντας πολύ καλά ποιος είναι και ενθυμούμενος το παλιό επεισόδιο μαζί του.
Ο αξιωματικός πραγματικά έκπληκτος επιστρέφει γρήγορα στον αρχηγό του.
Ο διοικητής λέει στον αξιωματικό:
- Βλέπω στο πρόσωπό σου τα σημάδια του αιφνιδιασμού και απορώ. Τι συνέβη;
Ο αξιωματικός απαντά:
- Είμαι πραγματικά συγκλονισμένος. Την πρώτη φορά που τον χαστούκισα, μου το ανταπέδωσε και ας ήταν φτωχός και αδύναμος. Σήμερα όμως, που έχει δύναμη και πλούτο, δεν τόλμησε να πει λέξη. Πως το εξηγείτε αυτό;
Ο Άγγλος διοικητής απαντά:
-Την πρώτη φορά είχε μόνο την αξιοπρέπειά του και την έβλεπε σαν το πιο πολύτιμο πράγμα, που έχει στη ζωή του. Τη δεύτερη φορά, έχοντας πουλήσει την αξιοπρέπειά του για χρήματα, δεν μπορεί να την υπερασπιστεί. Τώρα για εκείνον το πιο σημαντικό είναι τα χρήματα.
"Για όσους πούλησαν τη συνείδησή τους"

Η πιο νόστιμη φράουλα

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας άντρας, που περπατούσε σʼ ένα μονοπάτι πάνω στο βουνό. Μια πεινασμένη τίγρη τον είδε και άρχισε, να τον κυνηγάει.
Ο άνθρωπος είδε έγκαιρα την τίγρη και άρχισε να τρέχει, για να ξεφύγει, αλλά, για κακή του τύχη, η τίγρη έτρεχε πιο γρήγορα απʼ αυτόν.
Ενώ τον πλησίαζε όλο και περισσότερο, έτοιμη να του επιτεθεί, ο άνθρωπος έφτασε στην άκρη ενός γκρεμού και μη έχοντας άλλη επιλογή, πήδηξε στο κενό. Καθώς έπεφτε, αρπάχτηκε από ένα κλαδί που, για καλή του τύχη, προεξείχε από το βράχο.
Όταν κοίταξε προς τα πάνω είδε, ότι η τίγρη δεν μπορούσε να τον φτάσει και έβγαλε στεναγμό ανακούφισης.
Κοιτώντας όμως προς τα κάτω, είδε δυο τίγρεις, που έγλειφαν τα χείλη τους, να τον περιμένουν να πέσει. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, το κλαδί άρχισε σιγά-σιγά να ξεριζώνεται και ήταν πια σίγουρο, ότι ο άνθρωπος, που δεν είχε από πουθενά να κρατηθεί, θα έπεφτε στο κενό.
Δίπλα στο κλαδί, το οποίο θα άντεχε για λίγα λεπτά, παρατήρησε ο άνθρωπος, σε μια ρωγμή του βράχου, μια άγρια φραουλιά, που είχε μια μικρή, ώριμη φράουλα.
«Και τι έκανε ο άνθρωπος αυτός;»
Άπλωσε το χέρι του, έκοψε και έφαγε τη φράουλα, που του φάνηκε πως ήταν η πιο νόστιμη φράουλα , που έφαγε ποτέ στη ζωή του!
Μια εξήγηση της παραπάνω ιστορίας είναι, πως η τίγρη στο πάνω μέρος του γκρεμού συμβολίζει τα προβλήματα και τις απώλειες του παρελθόντος , ενώ οι τίγρεις στο βάθος του γκρεμού παριστάνουν τα προβλήματα και τις απώλειες ( συμπεριλαμβανομένου και του δικού μας θανάτου ) του μέλλοντος.
Όσο τρομερά, εκφοβιστικά, απειλητικά κι αν μας φαίνονται αυτά δεν παύουν να αφορούν τα πρώτα το παρελθόν , που πέρασε ανεπιστρεπτί και τα δεύτερα το μέλλον , που δεν έχει εμφανιστεί ακόμη.
Το παρόν στην ιστορία μας αντιπροσωπεύει ακριβώς τη στιγμή, που ο άνθρωπος κρέμεται από το εύθραυστο κλαδί. Λησμονώντας προς στιγμή το παρελθόν και το μέλλον ο άνθρωπος, απολαμβάνει αυτό που του δίνει η παρούσα στιγμή και αποδέχεται τη γλυκιά γεύση που του δίνει η φράουλα, που γεύεται!
"Αξίζει να δίνουμε στον εαυτό μας χρόνο, για να γευτούμε τις πολλές αγριοφράουλες που βρίσκονται μπροστά μας. Αλλά κοιτάζοντας πίσω στο παρελθόν ή μακριά στο μέλλον, ολοένα τις χάνουμε από τα μάτια μας!"

Αντιμετώπιση κακότροπων ανθρώπων

Όταν στον δρόμο σου διασταυρώνεσαι με ανθρώπους, που η συμπεριφορά τους είναι μη επιθυμητή και μη προσδοκώμενη από μέρους σου , σκέψου τα παρακάτω:
Πρώτα- πρώτα, αναλογίσου την σχέση σου με αυτούς, πως όλοι έχουμε γεννηθεί ο ένας για χάρη του άλλου και πως η Φύση είναι η δύναμη, που κυβερνά τα πάντα.
Φέρε με το νου σου, το πώς είναι τούτοι οι άνθρωποι στο τραπέζι, πώς είναι στο κρεβάτι και στην υπόλοιπη ζωή τους. Κυρίως, σε τι πράξεις τούς υποχρεώνουν οι ίδιες οι ιδέες και αρχές τους και με πόση αλαζονεία δρουν.
Αναλογίσου, ότι αν οι πράξεις τους είναι σωστές, εσύ δεν πρέπει να δυσανασχετείς. Αν όμως πέφτουν σε σφάλματα, είναι προφανές, ότι δρουν εν αγνοία τους και άθελά τους.
Επομένως, στενοχωριούνται να ακούν πως είναι άδικοι, αγνώμονες και πλεονέκτες.
Αναλογίσου, ότι και συ πέφτεις σε πολλά σφάλματα κι είσαι άλλος ένας σαν κι αυτούς. Κάποια σφάλματα μπορεί να μην τα κάνεις, έχεις όμως μια κλίση και προς αυτά, έστω και αν μένεις μακριά από δειλία, ή ματαιοδοξία ή κάποιο παρόμοιο ελάττωμα.
Σκέψου, ότι δεν μπορείς να ξέρεις με σιγουριά, αν όντως συμπεριφέρονται άσχημα. Σε γενικές γραμμές πολλά πρέπει προηγουμένως να καταλάβει κανείς, ώστε να αποφαίνεται για τις πράξεις των άλλων, ως κάποιος που κατέχει τα πράγματα σε βάθος.
Όταν σε πιάνει μεγάλη αγανάκτηση ή θλίψη, αναλογίσου, ότι η ανθρώπινη ζωή είναι σε σχέση με την αιωνιότητα μια στιγμή και ότι ύστερα από λίγο όλοι μας θα είμαστε νεκροί.
Δεν είναι οι πράξεις τους που σε ενοχλούν, γιατί αυτές βρίσκονται μέσα στο δική τους δικαιοδοσία , αλλά αυτό που σε ενοχλεί είναι οι δικές σου πεποιθήσεις. Ξεφορτώσου τες, λοιπόν και παράτα με τη θέλησή σου την κριτική ενάντια σε πράξεις, που τις βρίσκεις φοβερές και πάει, έφυγε η οργή. Πώς θα τις ξεφορτωθείς; Αν λογαριάσεις, ότι η πράξη του άλλου δεν είναι ντροπή ούτε ευθύνη δική σου.
Σκέψου πόσο πιο ανυπόφορη είναι η οργή κι η θλίψη για τέτοια πράγματα, παρά τα ίδια τα πράγματα, που μας εξοργίζουν και μας θλίβουν.
Σκέψου ότι η καλοσύνη είναι ανίκητη, αν είναι γνήσια και όχι βεβιασμένο χαμόγελο ή υποκρισία. Τι μπορεί να σου κάνει ακόμα και ο πιο αλαζονικός άνθρωπος, αν παραμένεις καλοσυνάτος απέναντι του και σε περίπτωση που οι συνθήκες σου επιτρέψουν, τον συμβουλεύεις με πραότητα και προσπαθείς ήσυχα να τον μεταπείσεις, την ώρα που πάει να σου κάνει κακό;
«Μη, παιδί μου. Για άλλα πράγματα έχουμε γεννηθεί. Εγώ δεν θα πάθω κακό εσύ θα κάνεις κακό στον εαυτό σου, παιδί μου».
Και να του δείχνεις με λεπτότητα, ότι γενικά έτσι έχουν τα πράγματα, ότι ούτε οι μέλισσες δεν το κάνουν αυτό μήτε τα άλλα ζώα, που ζουν κατά αγέλες. Χωρίς ειρωνεία, χωρίς να τον υποβιβάζεις, αλλά με στοργή και δίχως πίκρα στην ψυχή, όχι σα δάσκαλος ούτε για να σε θαυμάσουν οι γύρω, αλλά σαν να ήσασταν μόνοι οι δυο σας κι ας είναι κι άλλοι μπροστά.
Τις παραπάνω προτροπές να τους έχεις συνεχώς στο μυαλό σου και να προσπαθείς να τις ακολουθείς. Να προσέχεις, ώστε όχι μόνο να μην οργίζεσαι με τους άλλους μα και να μην τους κολακεύεις, επειδή και οι δύο στάσεις είναι αντικοινωνικές και επιβλαβείς.
Όταν σε πιάνει οργή, αμέσως να σκέφτεσαι, ότι ο θυμός δεν είναι ανδρεία και ότι η πραότητα, όχι μόνο είναι πιο ανθρώπινη μα και πιο αντρίκια στάση και όποιος την έχει και την επιδεικνύει, ταυτόχρονα έχει και δύναμη και νεύρο και αντρειοσύνη.
Όσο πιο απαθής και ψύχραιμος παραμένεις, τόση περισσότερη δύναμη έχεις. Η οργή, όπως κι η λύπη, είναι ένδειξη αδυναμίας και στις δυο περιπτώσεις, ο άνθρωπος έχει πληγωθεί και έχει ενδώσει.
Σαν επιστέγασμα σκέψου, πως το να έχεις την αξίωση να μην συμπεριφέρονται ανεπιθύμητα σε εσένα οι άλλοι, είναι τρέλα, γιατί ζητάς κάτι αδύνατο. Ανάλογα παράλογο είναι, να τους επιτρέπεις να έχουν άσχημη συμπεριφορά απέναντι στους άλλους και συγχρόνως να έχεις την αξίωση να είναι εντάξει με σένα.
Από το πρωί της ημέρας να επαναλαμβάνεις στον εαυτό σου:
Σήμερα θα συναντηθώ με τον πολυπράγμονα, με τον αχάριστο, με τον αλαζόνα, τον δολερό, τον φθονερό, τον ακοινώνητο. Δεν φταίνε αυτοί για αυτό, που εμφανίζουν σαν συμπεριφορά , αλλά αυτό συμβαίνει, επειδή δεν κατέχουν την διάκριση του καλού και του κακού. Εγώ όμως, στοχάστηκα πάνω στη φύση του καλού κι είδα ότι είναι ωραίο και πάνω στη φύση του κακού κι είδα την ασχήμια του. Στοχάστηκα επιπλέον και πάνω στη φύση του ανθρώπου που σφάλλει και είδα ότι είναι συγγενής μου, όχι από το ίδιο αίμα ή σπέρμα, αλλά από τον ίδιο Νου και ότι ακόμη κι αυτός έχει τη θέση του μέσα στο θείο έργο. Δεν μπορεί να με βλάψει κανείς από τους παραπάνω, γιατί κανείς τους δεν μπορεί να με εμπλέξει στην αισχρότητα. Επίσης δεν μπορώ να οργίζομαι μ’ ένα συγγενικό μου πρόσωπο ούτε να το μισώ.
Γεννηθήκαμε για να συνεργαζόμαστε μεταξύ μας, όπως τα πόδια, τα χέρια, τα βλέφαρα, όπως η πάνω και κάτω σειρά των δοντιών. Το να κάνουμε αντίπραξη ο ένας στον άλλο είναι ενάντια στη φύση. Και η ουσία της αντίπραξης είναι η αγανάκτηση και η αποστροφή.