Ματαιότητα κτητικότητας

Η φράση «σήμερον εμού, αύριο ετέρου και ουδέποτε τινός», που θέλει να πει «σήμερα δικό μου, αύριο κάποιου άλλου και ποτέ του ίδιου» κοσμεί το γείσο πολλών παλιών ελληνικών σπιτιών, για να μας θυμίζει τη ματαιότητα της κτητικότητας και τον πόνο, που φορτώνουμε άδικα στην ψυχή μας εξ αιτίας της προσκόλλησης σε εφήμερα πράγματα. Είναι μια φράση αποτρεπτική για κάθε μορφή κτητικότητας, ακόμη και στις συγκαλυμμένες εκφάνσεις της όπως στον έρωτα και στην αγάπη.
Ο έρωτας και η αγάπη είναι δύο πολύπλοκα συναισθήματα, που συνήθως τα μπερδεύουμε, επειδή ανάμεσα στα πολλά διαφορετικά δευτερεύοντα συναισθήματα που εμπεριέχουν ως συνθετικά τους στοιχεία, έχουν και ελάχιστα ίδια με κυρίαρχο την επιθυμία.
Ακόμη όμως και αυτό το κυρίαρχο κοινό χαρακτηριστικό εκφράζεται στον έρωτα με διαφορετική ένταση και υφή απ’ ότι στην αγάπη. Παρά το γεγονός ότι αυτά τα δύο συναισθήματα βρίσκονται και σε μια διαρκή ισχυρή αλληλεξάρτηση, αλληλεπίδραση και ανατροφοδότηση και μπορούν (όχι υποχρεωτικά) να μεταλλαχθούν το ένα στο άλλο, παραμένουν διακριτά και έχουν περισσότερες διαφορές παρά ομοιότητες.
Ο έρωτας είναι οξύ συναίσθημα, που κορυφώνεται συνήθως απότομα και φθίνει στο χρόνο. Μοιάζει με ένα βουνό, που η μια πλαγιά του είναι σχεδόν κατακόρυφη και η άλλη πρανής. Αντίθετα η αγάπη είναι ένα βαθύ χρόνιο ανθεκτικό συναίσθημα το διάγραμμα του οποίου προσιδιάζει στην πορεία ενός αεροπλάνου που απογειώνεται και ίπταται σε σταθερή πορεία και σταθερό ύψος, χωρίς να προσγειώνεται ποτέ.
Ετυμολογικά η νεοελληνική λέξη έρωτας προέρχεται από το αρχαιοελληνικό ρήμα εράω/ερώ, που σημαίνει επιθυμώ. Ο έρωτας με τη γενική σημασία του είναι η επιθυμία ενός ανθρώπου για οτιδήποτε. Στη σχέση μεταξύ δύο ανθρώπων ο έρωτας υποδηλώνει τις περισσότερες φορές και όχι πάντα τη σεξουαλική επιθυμία του ενός για τον άλλον.
Ο έρωτας είναι πάντα ωφελιμιστικός και ιδιοτελής γιατί ευδοκιμεί ανταποδοτικά. Ερωτευόμαστε έναν άλλον άνθρωπο για να ικανοποιήσουμε ανάγκες μας βιολογικές, αισθητικές, ψυχικές και πνευματικές. Παράλληλα ικανοποιούμε ανταποδοτικά αντίστοιχες ανάγκες του άλλου κι έτσι ο έρωτας ανατροφοδοτείται.
Τα ερωτικά κίνητρα του καθένα μας και η βιωσιμότητα του έρωτα καθορίζονται και ιεραρχούνται από την προσωπικότητα, την αισθητική, την παιδεία και την κουλτούρα μας. Εξ ου και η ορθότητα του «περί ορέξεως κολοκυθόπιτα».
Ο Αυγουστίνος είχε πει για την αγάπη «αγάπα και κάνε ότι θέλεις», για να υποδηλώσει, ότι όταν αγαπάς έναν άλλον άνθρωπο, ότι και να κάνεις γι αυτόν έχεις πάντα καλή πρόθεση. Αυτό που είπε ο Αυγουστίνος ισχύει απόλυτα και όταν κανείς δεν το τηρεί με ευλάβεια στην καθημερινή πρακτική, σημαίνει ότι το συναίσθημα που τον διακατέχει ή δεν είναι αυτό που νομίζει αλλά κάτι άλλο ή για διάφορους λόγους εκφυλίστηκε, διαστρεβλώθηκε.
Η αγάπη είναι ανώτερο συναίσθημα από τον έρωτα και αντίθετα από αυτόν δεν εμπεριέχει ιδιοτέλεια. Έχει πάρε δώσε όταν είναι αμοιβαία, αλλά δεν ανατροφοδοτείται από αυτό. Δεν αγαπάς κάποιον άλλον για ότι ευγενώς σου προσφέρει. Αγαπάς κάποιον άλλον άνθρωπο γι αυτό που είναι και όχι γι αυτό που θα ήθελες εσύ να είναι, γι αυτό και δεν απαιτείς να προσαρμοστεί στα δικά σου θέλω.
Όταν αγαπάς σέβεσαι τις επιλογές του άλλου ακόμη κι αν διαφωνείς, ακόμη κι αν δεν υπηρετούν τις δικές σου ανάγκες. Αν το συναίσθημα για έναν άλλο άνθρωπο συναρτάται με τη διακύμανση της διαπροσωπικής σχέσης, τότε σίγουρα δεν είναι αγάπη.
Μια συνήθης πλάνη περί της αγάπης προκαλεί η προσκόλληση σε έναν άλλον άνθρωπο, που μας βολεύει η μας πριμοδοτεί κοινωνικά ή και με οποιονδήποτε άλλο τρόπο. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να αναπτυχθούν άλλα αισθήματα ή συναισθήματα τα οποία συγχέουμε με την αγάπη. Η πλάνη βέβαια αποκαλύπτεται εκκωφαντικά, όταν επέλθει η αποκόλληση.
Η ριζική αλλαγή στη διαπροσωπική σχέση και κύρια η διάρρηξη της ερωτικής σχέσης αποτελεί κρας τεστ της αγάπης. Όταν δεν υπάρχει γνήσια αγάπη αναπτύσσονται τότε αρνητικά συναισθήματα, που μπορεί να φτάσουν ακόμη και στην εκδίκηση, το φθόνο ή το μίσος. Πυροδοτούνται απρεπείς, απολίτιστες ακόμη και βάρβαρες συμπεριφορές και ψυχολογικός ή άλλος εκβιασμός, με αποτέλεσμα να χάνει κανείς την αξιοπρέπεια του στο όνομα της αξιοπρέπειας!
Η ηθική κατάπτωση μπορεί να κορυφωθεί με ίντριγκες εις βάρος αυτού που υποτίθεται ότι αγαπάμε ή με την άμεση ή έμμεση κουτοπόνηρη σπίλωση του. Ξαφνικά ανακαλύπτουμε ότι είναι κακός, ανήθικος άνθρωπος. Ότι δε από αυτά δεν έχουμε την ψυχή να του τα πούμε σαν δική μας γνώμη, τα βάζουμε κουτοπόνηρα και μικρόψυχα στο στόμα κάποιου άλλου ή προβάλουμε κάτι που πραγματικά είπε κάποιος κακόβουλος, παριστάνοντας τον θεματοφύλακα της τιμής του.
Η αγάπη θέλει γενναιότητα για να αποχαιρετίσεις αξιοπρεπώς με ένα λουλούδι, ένα τραγούδι ή ένα στίχο τον άνθρωπο που αγάπησες!

Έξυπνα μικρά

«Οι Δέκα Εντολές του Θεού είναι τόσο απλές, σαφείς και χωρίς κανένα κενό, που να επιδέχεται παρερμηνεία» δήλωσε κάποτε ένας πολιτικός, «επειδή δεν αποφασίστηκαν σε κάποιο συνέδριο»!

Προσπαθώντας να ανεβεί βιαστικά σε έναν σιδηροδρομικό συρμό, κάποιος έχασε το ένα παπούτσι του. Επειδή δεν προλάβαινε να κατεβεί στην αποβάθρα να το πάρει και για να μπορέσει να χρησιμοποιηθεί το παπούτσι του από όποιον το βρει, έβγαλε ατάραχος και το άλλο παπούτσι και το πέταξε:
«Έτσι ο φουκαράς που θα το βρει, να 'χει και τα δυο να φορέσει»!

Ένας πλούσιος ευγενής της βασιλικής αυλής ερωτεύτηκε μια νεαρή γυναίκα. Χωρίς κανέναν ενδοιασμό την ρώτησε, πώς θα μπορούσε να φτάσει στην κρεβατοκάμαρα της. Και η νεαρή κυρία απάντησε:
«Μέσω της εκκλησίας»!

Όταν εξαιτίας της κακής οικονομικής κατάστασης ανεστάλησαν οι πληρωμές των αυλικών τραγουδιστών της όπερας, έξαλλοι αυτοί απευθύνθηκαν στον βασιλιά. Ο βασιλιάς έμεινε αμετακίνητος:
«Κύριοι, πρώτα θα πληρωθούν, αυτοί που κλαίνε και κατόπιν αυτοί που τραγουδούν»!

Το πουγκί με τις χρυσές λίρες

Ένας άνθρωπος, που περνούσε από την αγορά, βρήκε ένα δερμάτινο πουγκί. Όταν το άνοιξε, ανακάλυψε ότι έχει μέσα εκατό χρυσές λίρες.
Εκείνη τη στιγμή άκουσε τη φωνή ενός ανθρώπου, που φώναζε:
– Ανταμοιβή! Μεγάλη ανταμοιβή σ’ αυτόν, που θα βρει το δερμάτινο πουγκί μου!
Ο καλός άνθρωπος, πλησίασε τον αυτόν που φώναξε και του έδωσε το πουγκί.
– Κρατήστε το πουγκί σας με εκατό λίρες. Ποια θα είναι η ανταμοιβή;
– Ανταμοιβή; Στο πουγκί που έχασα, είχε διακόσιες χρυσές λίρες. Εσύ έκλεψες περισσότερο από την ανταμοιβή. Φύγε από μπροστά μου, αλλιώς θα φωνάξω την αστυνομία!
– Είμαι έντιμος άνθρωπος, είπε αυτός που επέστρεψε το πουγκί, για την προσβλητική κατηγόρια σας θα πάμε στον δικαστή.
Ο δικαστής με υπομονή άκουσε και τις δυο πλευρές και μετά είπε:
– Εγώ πιστεύω σ’ αυτά που λέτε και οι δυο. Ακούστε την απόφασή της δικαιοσύνης! Εσύ λες, πως έχασες ένα πουγκί και υποστηρίζεις, πως είχε μέσα διακόσιες χρυσές λίρες. Αυτός που βρήκε ένα πουγκί και θέλησε να στο επιστρέψει , υποστηρίζει, πως μέσα στο πουγκί είχε εκατό χρυσές λίρες. Συμπεραίνω λοιπόν, πως το πουγκί που βρέθηκε, δεν είναι αυτό που έχασες. Και με αυτά τα λόγια ο δικαστής έδωσε το πουγκί σε αυτόν που το βρήκε!

Μικρά και διδακτικά

Η σεξουαλική παρενόχληση
Μια κυρία κατηγόρησε για σεξουαλική παρενόχληση έναν άντρα. Στο δικαστήριο , που έγινε , ο άντρας αρνήθηκε τα πάντα.
Στο τέλος ο δικαστής ρώτησε:
– Κατηγορούμενε πέστε μας μόνο ένα πράγμα, κοιμηθήκατε με την γυναίκα που σας κατηγορεί;
– Όχι! κύριε πρόεδρε, ούτε μάτι έκλεισα!

Ο διπλωμάτης και η κυρία

Σε μια δεξίωση ένας διπλωμάτης διπλάρωσε μια όμορφη κυρία και της έκανε τα συνήθη κομπλιμέντα , προκειμένου να της δείξει το ενδιαφέρον του γι’ αυτήν.
Η κυρία όμως απέκρουε τις πονηρές προτάσεις του με αποφασιστικότητα:
«Εσάς τους διπλωμάτες, δεν μπορεί κανείς να σας εμπιστευτεί. Όταν ένας διπλωμάτης λέει ναι, εννοεί ίσως. Όταν λέει ίσως, εννοεί όχι, κι όταν λέει όχι, τότε δεν είναι διπλωμάτης».
Ο διπλωμάτης χαμογέλασε:
«Έχετε δίκιο. Αλλά με τις γυναίκες ισχύει ακριβώς το αντίθετο. Όταν μια κυρία λέει όχι, εννοεί ίσως. Όταν λέει ίσως, τότε εννοεί ναι. Κι όταν λέει ναι, τότε δεν είναι κυρία!».

Ο σύζυγος της πρωθυπουργού
Ρωτήσανε κάποτε τον σύζυγο μιας γυναίκας πρωθυπουργού, αν στο σπίτι τα παντελόνια τα φοράει αυτός ή η γυναίκα του :
«Ασφαλώς και φοράω εγώ τα παντελόνια» απάντησε, «κι επίσης τα πλένω και τα σιδερώνω!»

Οι ανακαλύψεις των Κινέζων
Ένας Κινέζος πολιτικός έλεγε συχνά στους φιλοξενουμένους του:
«Οι προγονοί μας ήσαν αρκετά έξυπνοι για να ανακαλύψουν το χαρτί, αλλά ήταν επιπλέον σοφοί, ώστε να μη φτιάξουν μ' αυτό εφημερίδες. Επίσης ανακάλυψαν το μπαρούτι, το χρησιμοποίησαν όμως μόνο στα πυροτεχνήματα, σοφά επιλέγοντας, να μην το χρησιμοποιήσουν για πολεμικούς σκοπούς. Εντέλει επινόησαν και την πυξίδα, αλλά επέδειξαν σοφή προνοητικότητα , για να μην ανακαλύψουν την Αμερική».

Η ευτυχία σαν επιλογή

Η ευτυχία σαν επιλογή
Ο Δάσκαλος σε όλη τη ζωή του ήταν ευτυχισμένος, το χαμόγελο ποτέ δεν εγκατέλειψε το πρόσωπό του. Όλο το παρουσιαστικό του απέπνεε αισιοδοξία και θετικότητα , που ακτινοβολούσε σε όλους όσους βρισκότανε κοντά του!
Ακόμα και όταν ήταν ετοιμοθάνατος εκείνος γελούσε, σαν να καλωσόριζε τον ερχομό του θανάτου του. Οι μαθητές του κάθονταν δίπλα του και ένας ρώτησε:
– Γιατί γελάτε Δάσκαλε; Πάντα ήσασταν γελαστός και εμείς δεν τολμούσαμε να ρωτήσουμε, πώς το καταφέρνετε. Ακόμη και τώρα στις τελευταίες στιγμές σας, γελάτε!
Ο Δάσκαλος απάντησε:
– Όταν ήρθα για να μαθητεύσω στον δικό μου τον Δάσκαλο, πριν πολλά-πολλά χρόνια, ήμουν 17 ετών, αλλά θεωρούσα, πως είχα ήδη υποφέρει πολύ. Ο Δάσκαλός μου ήταν 70 ετών, αλλά εκείνος χαμογελούσε και γελούσε χωρίς κάποια αιτία. Τον ρώτησα, «Πώς το καταφέρνετε;» Εκείνος απάντησε: «Έχω μέσα μου την ελευθερία να διαλέγω. Απλά είναι η επιλογή μου. Κάθε πρωί, όταν ανοίγω τα μάτια μου αναρωτιέμαι, θα επιλέξω σήμερα την μακαριότητα ή τα βάσανα; Και τις περισσότερες φορές διαλέγω την ευτυχία και την χαρά. Δεν είναι λοιπόν φυσικό να είναι χαμογελαστό το πρόσωπό μου, ακόμη κι αυτήν την ώρα που πλησιάζει το τέλος μου;»

Μικρές διηγήσεις με ζωγράφους

Στο στούντιο ενός φημισμένου ζωγράφου ήρθε μια γυναίκα, σύζυγος ενός πλούσιου επιχειρηματία. Η κυρία έδειξε ενδιαφέρον, για να αγοράσει έναν πίνακα, που ήταν ζωγραφισμένος με σουρεαλιστικό τρόπο και ρώτησε τον ζωγράφο:
– Τι απεικονίζει ο πίνακας αυτός;
– Διακόσια χιλιάδες ευρώ, απάντησε ο ζωγράφος!

Κάποτε κλέφτες διέρρηξαν το διαμέρισμα ενός φημισμένου σουρεαλιστή ζωγράφου. Την ώρα που έφευγαν από το σπίτι , έτυχε να επιστρέψει ο ζωγράφος , αλλά δεν πρόλαβε να τους σταματήσει και να πάρει πίσω αυτά που του έκλεψαν. Στο αστυνομικό τμήμα τον παρακάλεσαν, αφού ενημέρωσε τους αστυνομικούς, πως είδε καθαρά τα πρόσωπα των διαρρηκτών, να ζωγραφίσει τα πορτρέτα των ληστών.
Σύμφωνα με τα σκαριφήματά του ζωγράφου συνελήφθηκαν από τους αστυνομικούς σαν ύποπτοι της διάρρηξης, δυο γέροντες, δυο γριούλες, τρία τραμ, και τέσσερα πλυντήρια!

Κάποιος φημισμένος ζωγράφος, που οποιοδήποτε έργο του πουλιότανε σε πολύ καλή τιμή, παρήγγειλε σ’ έναν επιπλοποιό διάφορα έπιπλα για το καινούργιο του σπίτι. Πάνω σ’ ένα χαρτί γρήγορα ζωγράφισε τα σχέδια των επίπλων και ρώτησε:
– Πόσο θα κοστίζουν όλα αυτά;
– Τίποτα! Απάντησε ο επιπλοποιός. Μόνο σας παρακαλώ αν θέλετε, να υπογράψτε τα σχέδια!

Κάποιος ζωγράφος παρέδιδε μαθήματα ζωγραφικής. Ένας από τους μαθητές του επιχείρησε να ζωγραφίσει το πορτρέτο της ωραίας Ελένης του Τρωικού Πολέμου. Ο δάσκαλος ζωγραφικής αντιλήφθηκε, πως ο μαθητής του γέμισε το πορτρέτο της με διάφορα χρυσαφικά στολίδια και είπε:
– Νεαρέ, αδυνατώντας να ζωγραφίζεις την Ελένη όμορφη, την ζωγράφισες πλούσια!

Κάποτε κάλεσαν έναν ζωγράφο, που συνήθιζε να χρησιμοποιεί γυναίκες μοντέλα στους πίνακες που ζωγράφιζε, στον γάμο κάποιας από τα μοντέλα του εργαστηρίου του.
Ο ζωγράφος, που πρώτη φορά αντίκρισε το μοντέλο του ντυμένο, ψιθύρισε στον φίλο του:
– Ποτέ δεν αντιλήφθηκα, πως είναι τόσο όμορφη!

Τα εύθραυστα παιγνίδια

Σ’ ένα χωριό ζούσε ένας σοφός γέροντας. Αγαπούσε τα παιδιά και τον περισσότερο χρόνο του τον αφιέρωνε σ’ αυτά. Συχνά τους έκανε δώρα διάφορα παιγνίδια, αλλά όλα ήταν πολύ εύθραυστα. Όσο και να προσπαθούσαν τα παιδιά, να είναι προσεκτικά, παίζοντας με τα παιγνίδια αυτά, συνήθως αυτά έσπαζαν και καταστρέφονταν.
Τα παιδιά στενοχωριότανε πολύ για τα παιγνίδια που έσπαζαν και πολλές φορές έβαζαν τα κλάματα. Ο γέροντας όμως συνέχιζε να τους κάνει δώρα παιγνίδια, τα οποία όμως συνέχιζαν να είναι ακόμη περισσότερο εύθραυστα και να σπάζουν , όταν τα χρησιμοποιούσαν τα παιδιά.
Οι γονείς των παιδιών στενοχωριούνταν, που έβλεπαν τα παιδιά τους να μην μπορούν να χαρούν τα παιγνίδια και παρά τον σεβασμό που ένιωθαν προς τον γέροντα , αποφάσισαν να του μιλήσουν και να τον παρακαλέσουν, να συνεχίσει να κάνει δώρα παιγνίδια στα παιδιά τους , αλλά αν θέλει. ας είναι αυτά περισσότερο γερά και να μην σπάζουν εύκολα !
Ο σοφός γέροντας άκουσε χαμογελώντας τους γονείς και όταν αυτοί ολοκλήρωσαν τις παρακλήσεις τους , απάντησε:
– Μετά από κάποια χρόνια, όταν τα παιδιά θα μεγαλώσουν, θα βρεθεί κάποιος ή κάποια, που θα θελήσει να τους προσφέρει σαν δώρο μια καρδιά. Ίσως η εμπειρία που ζούνε τώρα με τα δώρα που σπάζουν, όταν αυτοί παίζουν με αυτά, τους κάνει περισσότερο προσεκτικούς και αποφύγουν να παίξουν με την καρδιά που θα τους προσφερθεί, που είναι πολύ εύθραυστη και σπάει ευκολότερα!