Απλά κρατήστε την ανάσα σας

Ο καθηγητής φιλοσοφίας μπήκε στο αμφιθέατρο του Πανεπιστημίου. Άφησε κάτω τα βιβλία του, κοίταξε τους φοιτητές και έκανε μια ερώτηση:
«Εάν για κάποιον λόγο σας καταδίκαζαν σε ισόβια φυλάκιση και γνωρίζατε ότι θα ζήσετε το υπόλοιπο της ζωής σας στη φυλακή, τι θα κάνατε;»
Μια ξαφνική βουβαμάρα εξαπλώθηκε στην αίθουσα από την περίεργη ερώτηση του καθηγητή. Μετά από λίγη σκέψη, κάποιοι φοιτητές είπαν :
«Θα αυτοκτονούσα», «Δεν θα ήθελα τη ζωή μου»
και οι υπόλοιποι φάνηκαν να συμφωνούν μαζί τους.
«Πολύ ωραία», είπε ο καθηγητής και απευθυνόμενος σε έναν από τους φοιτητές που μίλησε φωναχτά, τον ρώτησε «Μπορείτε να μου εξηγήσετε γιατί θα αυτοκτονούσατε;»
«Φυσικά», είπε οι φοιτητής και συνέχισε με θέρμη. «Δεν μπορώ να αντέξω να μην βλέπω την οικογένειά μου, τους φίλους μου, τον σκύλο μου, να μην κάνω τα χόμπι μου, η ζωή μου δεν θα είχε κανένα νόημα».
«Συμφωνείτε;» ρώτησε ο καθηγητής τους υπόλοιπους φοιτητές. Και η συντριπτική πλειοψηφία φάνηκε να τάσσεται ξεκάθαρα υπέρ αυτής της άποψης.
«Πολύ ωραία», είπε ο καθηγητής και συνέχισε «Τώρα ας κάνουμε μια απλή άσκηση. Θα κάνετε ακριβώς αυτό που θα σας πω. Αφού κλείσετε τα μάτια σας πάρτε μια βαθιά εισπνοή και περιμένετε μέχρι να σας πω εγώ να εκπνεύσετε».
Οι φοιτητές έκλεισαν τα μάτια τους και πήραν μια βαθιά εισπνοή περιμένοντας την επόμενη οδηγία από τον καθηγητή τους. Όμως η ώρα περνούσε και ο καθηγητής δεν έδινε καμία άλλη οδηγία. Κάποιοι άρχισαν να νιώθουν άβολα και μετά από δευτερόλεπτα άρχισαν να αισθάνονται δυσφορία. Ο ένας μετά τον άλλον άνοιξαν τα μάτια τους και πήραν μια βαθιά ανάσα. Σε λιγότερο από ένα λεπτό , όλοι οι φοιτητές είχαν ανοίξει τα μάτια τους και κοιτούσαν αποσβολωμένοι τον καθηγητή τους.
Ο καθηγητής απευθύνθηκε στον φοιτητή που είχε μιλήσει πιο πριν:
«Καθώς περιμένατε να πάρετε την επόμενη ανάσα σας, σκεφτήκατε την οικογένειά σας, τους φίλους σας, τον σκύλο σας ή τα χόμπι σας;».
«Όχι», απάντησε ο φοιτητής, «Το μόνο που σκεφτόμουν ήταν η επόμενη ανάσα μου».
Οι υπόλοιποι φοιτητές φάνηκαν επίσης να συμφωνούν μαζί του.
Ο καθηγητής στράφηκε προς όλους και είπε
«Βλέπετε, είναι εύκολο να πιστεύουμε ότι η ζωή είναι οι φίλοι, η οικογένεια, τα χόμπι, οι σύντροφοί μας. Όμως η ζωή είναι πέρα από όλα αυτά. Η ζωή δεν εξαρτάται από αυτά, που είναι έξω από εμάς. Η ζωή είναι μια εσωτερική διεργασία και είναι αυτοσκοπός. Όταν λοιπόν θα συναντήσετε δυσκολίες εκεί έξω και αρχίσετε να σκέφτεστε «Η ζωή μου δεν έχει νόημα», απλά πάρτε μια βαθιά ανάσα και κρατήστε την όσο μπορείτε. Με αυτόν τον τρόπο θα υπενθυμίζετε στον εαυτό σας την πραγματική αξία της ζωής και ότι αξίζει να αγωνιστείτε και να κάνετε το καλύτερο δυνατό υπό όλες τις συνθήκες.

Το διαμάντι

Αφού έφτασε στην άκρη του χωριού, ο μοναχός κάθισε κάτω από ένα δέντρο, για να ξεκουραστεί τη νύχτα, όταν ξαφνικά ένας χωρικός ήρθε τρέχοντας προς το μέρος του.
«Δώσε μου τον πολύτιμο λίθο!», του φώναξε.
«Ποιόν λίθο;», ρώτησε ο μοναχός.
«Χθες το βράδυ», του απάντησε ο χωρικός, «ένας άγγελος εμφανίστηκε στο όνειρό μου. Μου είπε ότι αν πάω στην άκρη του χωριού το σούρουπο, θα βρω έναν άντρα κάτω από το δέντρο. Αυτός θα μου δώσει έναν πολύτιμο λίθο, που θα με κάνει πλούσιο για πάντα». 
Ο μοναχός έψαξε στο σακίδιό του και έβγαλε έναν λίθο. 
«Ο άγγελος κατά πάσα πιθανότητα εννοούσε αυτό εδώ», είπε δίνοντάς τον στον χωρικό.«Τον βρήκα πριν από λίγες ημέρες σε ένα δάσος. Μπορείς να τον πάρεις, είναι δικός σου».
Ο χωρικός κοίταξε τον λίθο με θαυμασμό. Ήταν ένα διαμάντι, που είχε το μέγεθος γροθιάς και αμύθητη αξία. Τον πήρε λοιπόν και πήγε στο σπίτι του.
Όλη τη νύχτα όμως δεν μπορούσε να κοιμηθεί και στριφογύριζε πάνω στο κρεβάτι του. Κάτι τον έκανε να νιώθει άσχημα, κάτι που δεν ήταν σε θέση να καταλάβει και που τον βασάνιζε συνεχώς.
Την επόμενη μέρα, μόλις ξημέρωσε σηκώθηκε, πήγε πίσω στον άνθρωπο που βρισκόταν κάτω από το δέντρο και του είπε:
«Δάσκαλε, θα με βοηθήσεις να αποκτήσω την γνώση και τον χαρακτήρα, που σου επέτρεψαν να δώσεις ένα τέτοιο διαμάντι με τόση ευκολία;».

Η Γυναίκα και το Φίδι

Μία γυναίκα που ζούσε κάποτε στην Ινδία είχε για κατοικίδιο έναν πύθωνα, τον οποίο λάτρευε. Το φίδι είχε τέσσερα μέτρα μήκος και φαινόταν υγιές, μέχρι που μία μέρα ξαφνικά σταμάτησε να τρώει.
Η ανορεξία του πύθωνα συνεχίστηκε και τις επόμενες εβδομάδες. Η απελπισμένη γυναίκα έκανε τα πάντα, αλλά τίποτα δεν βοήθησε το φίδι, να ξαναβρεί την όρεξη του. Στο τέλος αποφάσισε να το πάει στον κτηνίατρο ως έσχατη λύση.
Ο κτηνίατρος άκουσε προσεκτικά όσα του είπε η γυναίκα και μετά τη ρώτησε:
«Το φίδι σας κοιμάται μαζί σας τη νύχτα και τυλίγεται γύρω σας;».
Η γυναίκα έκπληκτη από την ερώτησή του κτηνιάτρου και κυρίως από το πόσο μέσα είχε πέσει, απάντησε καταφατικά: 

«Ακριβώς έτσι, γιατρέ μου και λυπάμαι πολύ, γιατί δεν μπορώ να το βοηθήσω».
Ο κτηνίατρος τότε απάντησε:
«Κυρία μου, το φίδι σας δεν είναι άρρωστο. Ετοιμάζεται να σας φάει. Κάθε φορά που έρχεται δίπλα σας και νομίζετε ότι σας αγκαλιάζει τυλίγοντας το σώμα του γύρω σας, απλά υπολογίζει το μέγεθος σας και προετοιμάζεται για να σας επιτεθεί. Δεν τρώει, ώστε να έχει αρκετό χώρο να σας χωνέψει πιο εύκολα».
Έχεις ανθρώπους κοντά σου , τους οποίους αγαπάς, τους νοιάζεσαι και νομίζεις ότι σε αγαπούν και εκείνοι, αλλά οι προθέσεις τους είναι άλλες. Είναι φίλοι-φίδια. Οι αγκαλιές και τα φιλιά δεν είναι πάντα ειλικρινή. Πρέπει να μάθεις να ξεχωρίζεις ποιοι είναι οι φίλοι και ποιοι είναι τα φίδια.
Όπως λοιπόν κάποιος κάποτε είπε : 

'' Θεέ μου προστάτεψέ με από τους φίλους μου. Από τους εχθρούς μου μπορώ να προστατευτώ και μόνος μου !''

Τι είναι η θυσία

'' Τι είναι η θυσία γιαγιά;'' ρώτησε η μικρή Μαρία τη γιαγιά της. Η γιαγιά αφού κοίταξε για λίγο μέσα στο χρονοντούλαπο, που έχει καλά κλειδωμένο μέσα της γεμάτο με θύμισες σαν θησαυρό, γύρισε και κοίταξε την μικρή Μαρία και σχεδόν δακρύζοντας είπε:
'' Η θυσία μικρή μου είναι σαν αυτό το κούτσουρο, που βλέπεις να καίγεται στο τζάκι. Αυτό που μας φωτίζει, μας ζεσταίνει, ενώ την ίδια στιγμή αυτό αργοπεθαίνει. Το κάνει όμως με χαρά, χωρίς να παραπονιέται, χωρίς να πονά, χωρίς να δακρύζει. Γίνεται στάχτη και απλά χάνεται μέσα στον χρόνο, χωρίς ποτέ να κοιτάξει ποιους φώτισε, ποιους ζέστανε, αλλά κυρίως δεν περίμενε κανένα ευχαριστώ από κανέναν. ''
Συγκινημένη η μικρή Μαρία ρώτησε την γιαγιά: 
'' Γιαγιά αν καούν όλα τα κούτσουρα, τότε ποιος θα μας φωτίζει και θα μας ζεσταίνει;'' 
Αυτή τη φορά η γιαγιά χαμογέλασε και αφού της χάιδεψε στοργικά το όμορφα ξανθά της μαλλιά, είπε: '' Αυτό δεν μπορεί ποτέ να γίνει παιδί μου, γιατί ο Θεός δεν θα άφηνε ποτέ τον άνθρωπο στο σκοτάδι και στην παγωνιά!
Να δες, φυτρώνουν συνέχεια νέα δέντρα, αρκεί εμείς οι άνθρωποι να τα χρησιμοποιούμε με σύνεση και όχι να φτιάχνουμε σταυρούς, επάνω στους οποίους να καρφώνουμε εκείνους, που διάλεξε η θεϊκή δύναμη να μας προστατεύουν, χωρίς ποτέ να ζητούν κάποιο αντάλλαγμα. Αυτοί που έρχονται και που όταν φύγουν ευωδιάζουν σαν άρωμα λουλουδιών και δίνουν κουράγιο στις ψυχές των ανθρώπων. Σαν την ευωδία του επιταφίου της Μεγάλης Παρασκευής. ''

Τα εύκολα και το δύσκολο

Το πιο εύκολο πράγμα, είναι να είναι κάποιος ο Ιούδας. Λέει πως είναι φίλος, μα όταν βρει την ευκαιρία, δε διστάζει για τριάκοντα αργύρια, με ένα φιλί τους ανθρώπους του να τους προδώσει.
Το πιο εύκολο πράγμα, είναι να είναι κάποιος ο Πιλάτος. Κάθε φορά που τα πράγματα ζορίζουν, αυτός '' νίπτει τας χείρας του ''. Δεν παίρνει την ευθύνη ούτε για τις πράξεις του, ούτε για τη ζωή του.
Το πιο εύκολο πράγμα, είναι να είναι κάποιος ένας από τους Γραμματείς και τους Φαρισαίους. Για τον κόσμο όλο, τίμιος, δίκαιος, καθαρός, μέσα του όμως, να κρύβει, μίσος, οργή, ζήλια, υπερηφάνεια, ασπλαχνία.
Το πιο εύκολο πράγμα είναι, να είναι κάποιος μέρος του όχλου. Να μην έχει βούληση. Να μην παίρνει καμία ευθύνη. Να μην βάζει το μυαλό σου να σκεφτεί. Απλά να ακολουθεί. Σαν πρόβατο. Και '' άρον άρον '' να ζητά να σταυρωθεί αυτός, που μέχρι χθες επευφημούσε.
Το πιο εύκολο πράγμα είναι, να είναι κάποιος ο Βαραββάς. Να χτίζει τη δική του ελευθερία, τη δική του ζωή, σε βάρος κάποιου άλλου.
Το πιο εύκολο πράγμα είναι, να είναι κάποιος ο ληστής στα αριστερά. Και ακόμα και εκεί, στην έσχατη στιγμή σου, να μην λέει ένα '' ήμαρτον'', αλλά να βρίζει, να φωνάζει, να κατηγορεί και να χλευάζει άλλους για τα δικά του λάθη.
Το δύσκολο είναι, να είναι κάποιος ο Χριστός. Να σταυρώνεται καθημερινά, για χάρη όσων αγαπά και παρόλα αυτά να ψιθυρίζει πάνω από το σταυρό 
'' Πάτερ, άφες αυτοίς, ου γάρ οίδασι τί ποιούσι. ''

Ο εκατοστός πίθηκος

Το 1952 επιστήμονες παρακολουθούσαν τη συμπεριφορά πιθήκων που ζούσαν σε κάποιο νησί της Ιαπωνίας. Κάποια στιγμή έδωσαν στους πιθήκους ως τροφή γλυκοπατάτες γεμάτες λάσπες. Εκείνοι ανταποκρίθηκαν με χαρά αφού τους άρεσε πολύ η γεύση της γλυκοπατάτας αλλά όχι το χώμα.
Ένα μικρό όμως θηλυκό πιθηκάκι δοκίμασε και έπλυνε στη θάλασσα τη γλυκοπατάτα της και την έφαγε πολύ πιο ευχάριστα. Αυτό το δίδαξε στη μητέρα της και στις φίλες της και σιγά-σιγά από το 1952 έως το 1958 σχεδόν όλοι οι πίθηκοι στο νησί είχαν μάθει πώς να ξεπλένουν τις γλυκοπατάτες προτού τις φάνε. Βέβαια οι επιστήμονες δεν ήξεραν τον ακριβή αριθμό των πιθήκων που γνώριζαν αυτή τη διαδικασία και υπέθεσαν πως ήταν 99. Μόλις λοιπόν και ο εκατοστός πίθηκος έμαθε πώς να ξεπλένει τη γλυκοπατάτα του προτού τη φάει, τότε συνέβη ένα μεγάλο άνοιγμα συνείδησης.
Παρατήρησαν λοιπόν οι επιστήμονες πως πίθηκοι σε άλλα μέρη του κόσμου, μίλια μακριά από το συγκεκριμένο νησί των πιθήκων στο οποίο γινόταν το πείραμα, αυτόματα άρχιζαν να καθαρίζουν τις γλυκοπατάτες τους, ενώ μέχρι τότε δεν το έκαναν.
Το συμβάν αυτό ονομάστηκε «ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ 100ου ΠΙΘΗΚΟΥ». Μπορεί οι επιστήμονες να μην γνώριζαν τότε τον ακριβή αριθμό των πρώτων πιθήκων πως οδήγησαν το είδος τους σε αυτή τη συνειδησιακή αλλαγή και να υπέθεσαν πως ήταν 100, ωστόσο αναγνώρισαν την ύπαρξη αυτής της φυσικής αλήθειας του συντονισμού συγκεκριμένου αριθμού ατόμων που μπορεί να οδηγήσει σε συνειδησιακά άλματα.
Ύστερα από αυτό λοιπόν το πείραμα οι επιστήμονες συμπέραναν πως όταν λίγοι άνθρωποι ανακαλύπτουν κάτι νέο αλλά δεν το διαδίδουν προς τα έξω, αυτή η γνώση μένει στον κύκλο των λίγων. Όταν όμως αρχίζει να αυξάνει ο αριθμός των ανθρώπων που γνωρίζουν και δημιουργηθεί ένα κρίσιμο πλήθος, τότε δημιουργείται μία δύναμη και η γνώση των λίγων γίνεται γνώση για όλους.
Υπάρχει μία παρόμοια αναφορά για ένα αντίστοιχο πείραμα που έγινε σε ανθρώπους και αφορούσε σταυρόλεξα. Έδιναν κάθε μέρα σε μία ομάδα ανθρώπων να λύσει σταυρόλεξα, τα οποία δεν είχε λύσει κανείς προηγούμενα. Το ποσοστό αυτών που καταφέρνανε να λύσουν τα σταυρόλεξα μέσα σε αυτήν την ομάδα ανθρώπων παρέμενε σταθερό.
Όταν μία μέρα τους δώσανε ένα σταυρόλεξο, που είχε δημοσιευτεί την προηγούμενη μέρα στον τύπο, το ποσοστό αυτών που καταφέρανε να λύσουν το σταυρόλεξο μέσα στην ομάδα, πολλαπλασιάστηκε. Λέει κάτι αυτό για την συλλογική συνείδηση και μνήμη.
Ο Καστοριάδης έχει δίκιο να αναφέρεται στην συλλογική δεξαμενή του κοινωνικού φαντασιακού από την οποία αντλεί η κοινωνία και ο άνθρωπος, ώστε να προβάλλει και να δημιουργήσει. Υπάρχει μία φύση της ανθρωπότητας αόρατη αλλά καθόλα πραγματική.
(Μήπως η πρόταση πολλών κοινωνιολόγων πως δεν νοείται άτομο δίχως κοινωνία και το ανάποδο δεν είναι φιλοσοφική σοφιστεία αλλά φυσική πραγματικότητα;)

Η μαύρη κουκίδα

Κάποτε, ένας καθηγητής ζωγράφισε μια μαύρη κουκίδα στο κέντρο μια λευκής σελίδας.
Στη συνέχεια την έδειξε στους μαθητές της τάξης του και τους ρώτησε: 
'' Παιδιά μου, τι βλέπετε;''
'' Μια μαύρη κουκίδα,'' απάντησαν εν χορώ οι μαθητές.
'' Όλοι σας επικεντρωθήκατε στην μαύρη κουκίδα, που είναι τόσο μικρή, '' απάντησε ο καθηγητής '' και δεν προσέξατε ολόκληρη άσπρη κόλλα, στο κέντρο της οποίας βρίσκεται η κουκίδα !''
Το ίδιο συμβαίνει και στη ζωή μας. Αυτό καταλήγουμε να κάνουμε με τις ζωές μας. Αντί να απολαμβάνουμε τη ζωή, επικεντρωνόμαστε στα σκοτεινά σημεία της ζωής μας. Σε μικρά προβλήματα υγείας, σε πολυτέλειες που δεν έχουμε, σε διαφωνίες που έχουμε μεταξύ μας, κλπ.
Θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε, ότι τα σκοτεινά σημεία είναι πολύ μικρά και λίγα. Και όμως τα επιτρέπουμε να επηρεάζουν και να μολύνουν τη σκέψη μας.
Η ζωή είναι μια αλληλουχία στιγμών, συνέχισε στοχαστικά ο δάσκαλός τους. ''