Να είσαι ο εαυτός σου

Ήταν κάποτε ένα όμορφο και εντυπωσιακό κόκκινο τριαντάφυλλο, το οποίο όμως, φοβόταν όσο τίποτα άλλο την απόρριψη. Ήθελε να το αγαπούν όλοι, να βρίσκεται σε συμφωνία με κάθε περιβάλλον και να μη προκαλεί καμία χρωματική αντίθεση. Έτσι, αποφάσισε να παρουσιαστεί σαν λευκό, για να ταιριάζει με τα πάντα. Σκέφτηκε ότι το λευκό είναι μια ασφαλής επιλογή, ένα ευέλικτο και προσαρμοστικό χρώμα, γιατί μπορεί να συνδυαστεί με τα πάντα και έτσι θα μπορούσε να το προστατέψει από την πιθανή απόρριψη. Πίστεψε, λοιπόν, ότι θα έπαιρνε αποδοχή και αναγνώριση από τα άλλα λουλούδια, τα οποία θα το ήθελαν σίγουρα στο περιβάλλον τους.
Έκανε, όμως, ένα λάθος. Θεώρησε ότι το λευκό σημαίνει υποστηρίζω τα πάντα, ενώ στην πραγματικότητα σημαίνει δεν έχω άποψη, άρα απέχω. Και το να μη μπορεί κάποιος να συμφωνήσει ή να διαφωνήσει μαζί σου, δε σε κάνει αξιαγάπητο αλλά βαρετό και αδιάφορο. Το λευκό στην πραγματικότητα, σημαίνει ότι κρύβω την πραγματική ταυτότητά μου, χάνω την ιδιαιτερότητα μου και στερώ από τους άλλους τη δυνατότητα, να με αγαπήσουν για αυτό που είμαι και όπως μου αξίζει. Δεν έφταιγε, βέβαια, και το ίδιο, γιατί έτσι του είχαν μάθει. Του είχαν πει, ότι σημασία έχει να μη ξεχωρίζεις και να μην προκαλείς, αλλά να ταιριάζεις με τους περισσότερους.
Πέρασε καιρός, ώσπου ήρθε η ώρα, που το κόκκινο τριαντάφυλλο διαπίστωσε το λάθος του στην πράξη. Τα σημάδια της φθοράς ήταν πλέον ορατά. Με τον καιρό, άρχισε να μαραίνεται, γιατί κανείς δεν του έδινε σημασία, αντιθέτως όλοι το θεωρούσαν μια δεύτερη επιλογή, μια ακόμα εναλλακτική λύση. Μέχρι και το ίδιο άρχισε να αμφιβάλει για τον εαυτό του και για το αν άξιζε να αγαπηθεί. Η αλήθεια είναι, πως δε λάμβανε την αγάπη και το ενδιαφέρον που θεωρούσε ότι του άξιζε, όμως, σε αυτό είχε και εκείνο ένα μερίδιο ευθύνης, γιατί δεν άφηνε να βγει προς τα έξω η πραγματική, ξεχωριστή του φύση.
Προτιμούσε να μένει προφυλαγμένο πίσω από την ασφάλεια του λευκού. Αγνοούσε, όμως, ότι αυτό το ασφαλές λευκό λειτουργούσε παράλληλα ως πανοπλία, που το εμπόδιζε να έρθει σε ουσιαστική επαφή με άλλα τριαντάφυλλα σαν και εκείνο. Γιατί βρέθηκε δίπλα σε πολλά κόκκινα τριαντάφυλλα, αλλά δεν τον αναγνώρισαν. Και αντίστοιχα συνάντησε πολλά λευκά τριαντάφυλλα, που ήταν κατά βάθος κόκκινα. Δεν το φαντάστηκε, ότι ήταν σαν και εκείνο.
Μέχρι που το κόκκινο τριαντάφυλλο, ένα βήμα πριν μαραθεί τελείως, αποφάσισε να τα παίξει όλα για όλα και να αποκαλύψει την πραγματική του φυσιογνωμία. Έτσι και αλλιώς ήταν ένα βήμα πριν τον όλεθρο, δεν είχε να φοβηθεί κάτι. Μόνο προς το καλύτερο θα μπορούσαν να πάνε τα πράγματα. Τότε άνοιξε τα πέταλά του και βγήκε προς τα έξω το κόκκινο χρώμα του. Τότε ήταν η στιγμή που ξαναγεννήθηκε και βρήκε την αγάπη που έψαχνε τόσο καιρό, η οποία παρεμπιπτόντως ήταν μπροστά του, αλλά το ίδιο ήταν τόσο ερμητικά κλειστό, που δε μπορούσε να τη δει.
Η ιστορία με το κόκκινο τριαντάφυλλο, που ήθελε να γίνει λευκό, είναι μια αναλογία, που αφορά την προσπάθεια που κάνει ο άνθρωπος για κοινωνική αποδοχή, συχνά παραμελώντας ιδιαίτερα στοιχεία της προσωπικότητάς του και εν τέλει βάζοντας σε δεύτερη μοίρα την προσωπική του ευτυχία. Είναι αδύνατον να γίνουμε αποδεκτοί από όλους, ας στρέψουμε λοιπόν την προσοχή μας, προς αυτούς που θεωρούμε εμείς σημαντικούς. Αν προσπαθήσουμε οι σχέσεις, που μας ενδιαφέρουν, να βασίζονται στην αγάπη και στον σεβασμό, ευκολότερα θα μας αποδέχονται οι άλλοι όπως πραγματικά είμαστε, όπως κι εμείς θα τους αποδεχόμαστε, για αυτό που είναι κι όχι για αυτό, που προσδοκάμε εμείς να είναι!

Η αλλαγή του εαυτού μας είναι επιλογή

- Έχω τόσα πολλά προβλήματα, που δεν ξέρω από πού να αρχίσω, είπε ο άντρας με μια έκφραση δυστυχίας στο πρόσωπό του. Τίποτε δεν πάει καλά στη ζωή μου. Συνέχεια βρίσκω τον εαυτό μου μπερδεμένο σε καταστροφικές σχέσεις. Ξέρω πως μάλλον προσελκύω λάθος ανθρώπους, αλλά πώς μπορώ να το σταματήσω; Ενώ έχω καταλάβει το πρόβλημά μου, καταλήγω να σχετίζομαι πάντα με λάθος ανθρώπους.
Ο γέροντας άκουγε με προσοχή τον άντρα, που συνέχιζε με την ίδια διάθεση αυτολύπησης. Κατά τη διάρκεια μιας παύσης τον ρώτησε:
- Πώς νιώθεις για το ύψος σου;
- Το ύψος μου; Δεν το σκέφτομαι καθόλου. Μια χαρά είναι το ύψος μου. Γιατί;
- Γιατί για όλους εμάς, που δεν γεννηθήκαμε δέσμιοι της αρρώστιας, είπε ο γέροντας, υπάρχει ορθάνοιχτος μπροστά μας ένας ολόκληρος κόσμος επιλογών. Έχω συλλογιστεί για καιρό πάνω σε αυτό το θέμα και τώρα καταλαβαίνω, πως το μόνο πράγμα, για το οποίο δεν έχουμε επιλογή στη ζωή μας, είναι το μπόι μας. Αυτό είναι το μοναδικό πράγμα, που είναι δεδομένο, αλλά μερικές φορές συμβαίνει να παραπονιόμαστε για το μπόι μας!
- Θα ήταν πολύ ανόητο να παραπονιέται κανείς για κάτι τέτοιο, είπε ο προσκυνητής από τη θέση υπεροχής που του έδιναν όλα αυτά τα σοβαρά προβλήματα, που είχε να αντιπαραθέσει.
- Είναι πραγματικά πολύ ανόητο, αφού δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα για να το αλλάξουμε, χαμογέλασε ο γέροντας. Όχι όμως πιο ανόητο από το να παραπονιόμαστε για όλα εκείνα τα προβλήματα της ζωής μας, που συμβαίνουν, επειδή εμείς επιλέγουμε να μην αλλάξουμε γνώμες, πεποιθήσεις, συμπεριφορές!

Η αδικοχαμένη ανεψιά του καπετάνιου

Σ’ ένα αιγαιοπελαγίτικο νησί ζούσε προ ετών ένας ιερέας ευλαβέστατος. Έφτασε όμως η μέρα που δοκιμάστηκε κι εκείνος και πόνεσε πολύ.
Η κόρη του, μια εξαιρετική κοπέλα, έφτασε ο καιρός, να φέρει στον κόσμο το πρώτο παιδάκι της. Κατά τον τοκετό όμως, πέθανε, αφήνοντας πολύ πόνο πίσω της. Ο ιερέας πατέρας της πόνεσε κι αυτός πολύ στο χωρισμό, αλλά με ακλόνητη Πίστη στο Θεό πρόσφερε δοξολογία στο άγιο όνομά Του. Την αγάπη του δε, για την θυγατέρα του εξέφραζε με θερμές προσευχές για την ψυχή της και με κρυφές ελεημοσύνες.
Ο ιερέας είχε έναν αδελφό καπετάνιο που, απόμαχος πια της θάλασσας, είχε γίνει στεριανός για τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του. Είχε δημιουργήσει περιουσία κι απολάμβανε πλέον τους κόπους του. Δυστυχώς όμως ήταν σχεδόν άπιστος, παρ’ όλο που είχε καλή καρδιά. Τα βραδάκια, όταν μαζεύονταν στο φιλόξενο σπίτι του παπά μαζί με μερικούς φίλους, κάποιους αγαθούς νησιώτες που πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους στην εκκλησία, συντρόφευαν και κουβέντιαζαν.
Ο καπετάνιος ένα βράδυ ειρωνεύτηκε τον ιερέα και του είπε:
– Σιγά καημένε παπά, μην υπάρχει άλλη ζωή και βλέπει η κόρη σου τι λέμε και τι κάνουμε!
Ο ιερέας με πραότητα προσπάθησε να τον βοηθήσει ν’ αποβάλει την απιστία, γιατί ήξερε πως κατά βάθος υπέφερε η ψυχή του μέσα στη θανατερή παγωνιά της. Εκείνος όμως δε φάνηκε να επηρεάζεται.
Ένα βράδυ, λοιπόν, ο ιερέας βλέπει τη θυγατέρα του στον ύπνο του. Ήταν ολόφωτη. Λευκοντυμένη, χαρούμενη, να του λέει:
- Πατέρα, σ’ ευχαριστώ για όλα. Για την αγάπη σου, τις προσευχές σου, και τις ελεημοσύνες που κάνεις για την ψυχή μου. Πες, σε παρακαλώ, και στον θείο μου, τον καπετάνιο, ότι τον ευχαριστώ για το ψάρι, που μου έστειλε!
Ο ιερέας , όταν σηκώθηκε το πρωί, αισθανόταν μεγάλη χαρά και συγκίνηση. Το βράδυ άρχισε να διηγείται το όνειρο στη συντροφιά. Όλοι συγκινήθηκαν, μόνο ο καπετάνιος κοιτούσε δύσπιστα τον αδελφό του. Όταν όμως ο ιερέας του είπε, ότι η ανιψιά του τον ευχαριστεί, για το ψάρι που της έστειλε, ο καπετάνιος τινάχθηκε όρθιος. Τα μάτια του γέμισαν δάκρυα και τα χέρια του άρχισαν να τρέμουν, μια κοίταζε τον ένα και μια τον άλλον, σαστισμένος ψιθύρισε:
–Θεέ μου!
Όλοι τον ρώτησαν τι συνέβαινε. Γιατί τόση ταραχή, γιατί τόση συγκίνηση; Εκείνος, όταν συνήλθε κάπως, ξανακάθησε στην καρέκλα του και χωρίς να εμποδίζει τα δάκρυά του να τρέχουν στο ηλιοψημένο πρόσωπό του, τους είπε με ταπεινή φωνή:
– Ανήμερα στην κηδεία της ετοιμαζόμουν να κατέβω στην εκκλησία, για την εξόδιο ακολουθία. Είχα πολύ πόνο μέσα μου. Το ξέρεις, παπά, πόσο αγαπούσα αυτή τη θυγατέρα σου. Ήταν πάντα άγγελος! Εκείνη την ώρα έφθασε ένας φίλος μου ψαράς. Του είχα πει, όταν έπιανε καλό ψάρι, να μου το έφερνε κι εγώ θα το πλήρωνα όσο-όσο. Εκείνη όμως τη στιγμή με νευρίασε η παρουσία του, καθώς κρατούσε το ροφό κρεμασμένο στο πλάι του. Του είπα λοιπόν απότομα, « δεν θέλω ψάρια σήμερα, δεν θέλω τίποτε. Σήμερα κηδεύω την ανεψιά μου! » Ο άνθρωπος όταν τ’ άκουσε πάγωσε και με κοίταζε αμίλητος. Τον λυπήθηκα και του είπα, « όμως, να, στο πληρώνω και συ δώσε το σε κανένα φτωχό για την ψυχή της! » Εκείνος πήρε τα χρήματα, με συλλυπήθηκε κι έφυγε γρήγορα. Το περιστατικό αυτό δεν το είπα σε κανέναν και το είχα ξεχάσει. Αλλά η ψυχούλα της δεν το ξέχασε και μου έστειλε τις ευχαριστίες της!
Ο καπετάνιος σκούπισε με την ανάστροφη του χεριού του τα δάκρυά του. Μετά χαμογέλασε γλυκά, μα τόσο γλυκά! Μέσα σ’ αυτό το χαριτωμένο χαμόγελο ο ιερέας διέκρινε το γλυκοχάραμα της αναγεννημένης Πίστεώς του.
–Δοξασμένο το όνομά Σου Πολυέλεε Κύριε, ψιθύρισε ο ιερέας και αγκάλιασε τον αδελφό του με το βλέμμα του!

Η ομορφότερη ζωγραφιά στη γη

Ένας καλλιτέχνης ήθελε να βρει και να ζωγραφίσει το ωραιότερο πράγμα στη γη. Ψάχνοντας να το βρει, ρώτησε έναν ιερέα, που του είπε, πως η πίστη είναι το ωραιότερο στη γη, επειδή αυτή στηρίζει τους ανθρώπους. Στην συνέχεια ο καλλιτέχνης ρώτησε έναν γεωργό, που του μίλησε για την ελπίδα, η οποία χαροποιεί τον άνθρωπο. Τέλος μια εργάτρια που ρωτήθηκε από τον καλλιτέχνη, επέμενε πως η αγάπη είναι το ωραιότερο πράγμα, επειδή αυτή διώχνει κάθε λύπη.
Πίστη, Ελπίδα, Αγάπη σκέφθηκε ο καλλιτέχνης. Πώς όμως μπορώ, να ζωγραφίσω μαζί αυτά τα τρία;
Την ώρα που έμπαινε στο σπίτι του, στάθηκε με έκσταση μπροστά σε ένα ζωντανό πίνακα, τους γονείς του, την γυναίκα του, τα παιδιά του!
Στο μέτωπο των γονέων του είδε την πίστη.
Στο χαμόγελο των παιδιών του την ελπίδα.
Στα μάτια της γυναίκας του λαμποκοπούσε η αγάπη.
Η καρδιά του σκίρτησε.
Να το ωραιότερο πράγμα στην γη! Αυτό θα ζωγραφίσω.
Και αυτό δεν ήταν τίποτα άλλο, παρά η οικογενειακή του εστία.
Ένα απλό χαρούμενο σπιτάκι, που το κυβερνούσε, η πίστη, η ελπίδα, η αγάπη!

Το τραγούδι του κάθε ανθρώπου

Στους Himba της Ναμίμπιας στη Νότια Αφρική, καθορίζεται η ημερομηνία γέννησης ενός παιδιού, όχι από την ώρα της άφιξής του στον κόσμο, αλλά πολύ νωρίτερα, από την ημέρα που το παιδί επισκέπτεται το μυαλό της μητέρα του. ⠀
Όταν μια γυναίκα αποφασίσει ότι θα κάνει παιδί, ξεκουράζεται και χαλαρώνει επί ώρες κάτω από ένα δέντρο, μέχρι να ακούσει το τραγούδι του παιδιού, που θέλει να γεννηθεί. Και αφού ακούσει αυτό το παιδικό τραγούδι, επιστρέφει στον άνθρωπο, που θα είναι ο πατέρας του παιδιού, για να του το μάθει. Και μετά, όταν κάνουν έρωτα, τραγουδούν το τραγούδι του παιδιού μαζί για να το καλέσουν.
Όταν η μητέρα είναι έγκυος, διδάσκει το τραγούδι αυτού του παιδιού στις μαίες και τις μεγαλύτερες γυναίκες του χωριού. Έτσι, όταν γεννιέται το παιδί, οι ηλικιωμένες γυναίκες και οι άνθρωποι γύρω του τραγουδούν το τραγούδι του, για να το καλωσορίσουν. ⠀
Καθώς το παιδί μεγαλώνει, οι άλλοι χωρικοί μαθαίνουν το τραγούδι του. Οπότε αν το παιδί πέσει ή πληγωθεί, βρίσκεται πάντα κάποιος να το μαζέψει και να τραγουδήσει το τραγούδι του. Ομοίως, εάν το παιδί κάνει κάτι υπέροχο, ή περάσει με επιτυχία από τις τελετές της ενηλικίωσης, οι κάτοικοι του χωριού τραγουδούν το τραγούδι του, για να το τιμήσουν. Στο γάμο του, επίσης το τραγούδι του θα τραγουδηθεί μαζί με τα τραγούδια της γαμήλιας τελετής. ⠀ ⠀
Εάν, σε οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της ζωής του, το άτομο διαπράξει ένα έγκλημα ή εμφανίσει μια παρεκκλίνουσα κοινωνική συμπεριφορά, το άτομο καλείται στο κέντρο του χωριού και οι άνθρωποι της κοινότητας σχηματίζουν έναν κύκλο γύρω του. Μετά όλοι μαζί τραγουδούν το τραγούδι του. ⠀
Η φυλή αναγνωρίζει, ότι η διόρθωση της αντικοινωνικής συμπεριφοράς δεν περνάει μέσα από την τιμωρία, αλλά μέσα από την αγάπη και την υπενθύμιση της ταυτότητας. Όταν αναγνωρίζεις το δικό σου τραγούδι, δεν θέλεις ή δεν χρειάζεται να κάνεις κάτι, που θα έβλαπτε τους άλλους
Και όταν, γερνάει αυτό το παιδί, ξαπλώνει στο κρεβάτι του έτοιμο να πεθάνει, ενώ όλοι οι χωρικοί τραγουδούν, για τελευταία φορά, για να το αποχαιρετίσουν το τραγούδι του!

Τσάρλι Τσάπλιν- Όταν άρχισα να αγαπώ τον εαυτό μου

Καθώς ξεκίνησα να αγαπώ τον εαυτό μου,

ανακάλυψα ότι η αγωνία και η συναισθηματική οδύνη
είναι απλώς προειδοποιητικά σινιάλα, ότι ζούσα
εναντίον της δικής μου αλήθειας.
Σήμερα, γνωρίζω, πως αυτό λέγεται Αυθεντικότητα.

Καθώς ξεκίνησα να αγαπώ τον εαυτό μου,
κατάλαβα πόσο πολύ μπορεί να προσβάλλει κάποιον,
αν προσπαθήσω να επιβάλλω τις επιθυμίες επάνω του,
ακόμα και αν γνώριζα, ότι δεν ήταν η κατάλληλη στιγμή και ότι ο άνθρωπος αυτός δεν ήταν έτοιμος,
ακόμα και όταν αυτός ο άνθρωπος ήμουν Εγώ.
Σήμερα αυτό το αποκαλώ Σεβασμό.

Καθώς ξεκίνησα να αγαπώ τον εαυτό μου,
σταμάτησα να αδημονώ για μια διαφορετική ζωή,
και μπόρεσα να δω, ότι όλα όσα με περιβάλλαν,
με προσκαλούσαν να αναπτυχθώ.
Σήμερα αυτό το αποκαλώ Ωριμότητα.

Καθώς ξεκίνησα να αγαπώ τον εαυτό μου,
κατάλαβα ότι σε κάθε περίπτωση,
βρίσκομαι στο σωστό μέρος τη σωστή στιγμή,
και όλα συμβαίνουν, ακριβώς την κατάλληλη ώρα.
Οπότε μπορούσα να βρίσκομαι σε γαλήνη.
Σήμερα αυτό το λέω Αυτοπεποίθηση.

Καθώς ξεκίνησα να αγαπώ τον εαυτό μου,
παραιτήθηκα από το να κλέβω από τον χρόνο μου
και σταμάτησα να σχεδιάζω τεράστια προγράμματα
για το μέλλον. Σήμερα, κάνω μόνο αυτό που μου φέρνει χαρά και ευτυχία, πράγματα που αγαπώ να κάνω, τα οποία κάνουν την καρδιά μου να αναθαρρεί και τα κάνω με τον δικό μου τρόπο και με τον δικό μου ρυθμό.
Σήμερα αυτό το λέω Απλότητα.

Καθώς ξεκίνησα να αγαπώ τον εαυτό μου,
τον απελευθέρωσα από οτιδήποτε δεν ήταν καλό για την υγεία μου, φαγητό, ανθρώπους, πράγματα, καταστάσεις και καθετί, που με τραβούσε κάτω και μακριά από τον εαυτό μου. Στην αρχή αυτό το αποκάλεσα μια στάση υγιούς εγωισμού.

Σήμερα γνωρίζω ότι ήταν Αγάπη για τον Εαυτό.

Καθώς ξεκίνησα να αγαπώ τον εαυτό μου,
παραιτήθηκα από το να προσπαθώ να είμαι πάντα σωστός και από τότε, έσφαλα πολύ λιγότερο.
Σήμερα ανακάλυψα, ότι αυτό είναι η Μετριοφροσύνη.

Καθώς ξεκίνησα να αγαπώ τον εαυτό μου,
αρνήθηκα να επιστρέφω για να ζω στο παρελθόν
και να ανησυχώ για το μέλλον και τώρα, ζω μόνο για τη στιγμή, εκεί όπου συμβαίνουν τα πάντα. Σήμερα ζω την κάθε μέρα, μια ημέρα τη φορά.
Κι αυτό το αποκαλώ Εκπλήρωση.

Καθώς ξεκίνησα να αγαπώ τον εαυτό μου,
αναγνώρισα ότι το μυαλό μου μπορεί και με διαταράσσει και μπορεί να με αρρωστήσει. Όταν όμως το συνέδεσα με την καρδιά μου, το μυαλό μου έγινε πολύτιμος σύμμαχος.
Σήμερα αυτό το αποκαλώ τη Σοφία της Καρδιάς.

Πλέον, δεν πρέπει να φοβόμαστε τις λογομαχίες,
τις αντιπαραθέσεις και κάθε είδους πρόβλημα
με τους εαυτούς μας ή τους άλλους. Ακόμα και τα άστρα συγκρούονται. Και μέσα από την συντριβή, νέοι κόσμοι γεννιούνται.
Σήμερα γνωρίζω, αυτό λέγεται Ζωή!

Κόλαση και Παράδεισος

Μια παλιά ιστορία λέει, πως ένας άνθρωπος αναρωτιόταν τι είναι η Κόλαση και τι ο Παράδεισος. Επειδή ο άνθρωπος αυτός ευαρεστούσε με τον τρόπο της ζωής του το Θεό, ο Θεός τού έστειλε έναν άγγελο, για να του λύσει την απορία.
Ο άγγελος τον πήρε από το χέρι και τον πήγε σε μία τοποθεσία.
- Θα σου δείξω πρώτα την Κόλαση, του είπε.
Είδαν εκεί ένα μεγάλο καζάνι, γεμάτο από φαγητό. Γύρω από αυτό στέκονταν άνθρωποι, σκελετωμένοι από την πείνα και αγριεμένοι. Απόρησε ο ευλαβής άνθρωπος:
- Γιατί δεν τρώνε; Μήπως δεν τους επιτρέπεται;
- Τους επιτρέπεται, εξήγησε ο άγγελος. Πρόσεξε λίγο καλύτερα τα κουτάλια τους. Είναι πολύ μακριά. Μπορούν να πάρουν φαγητό, αλλά δεν μπορούν να το βάλουν στο στόμα τους!
- Πάμε τώρα, να δεις και τον Παράδεισο, συνέχισε ο άγγελος και τον πήρε από το χέρι.
Πήγαν λοιπόν σε ένα άλλο μέρος, όπου υπήρχε πάλι ένα καζάνι γεμάτο με φαγητό και γύρω του άνθρωποι. Οι άνθρωποι όμως εδώ ήταν διαφορετικοί, έδειχναν καλοζωισμένοι, γελαστοί, χορτάτοι και ευχαριστημένοι. Ο άνθρωπος πρόσεξε τα κουτάλια τους. Παρατήρησε πως ήταν εξίσου μακριά. Η απορία του μεγάλωσε.
- Περίμενε λίγο και θα δεις, του είπε ο άγγελος, που κατάλαβε. Σε λίγο θα αρχίσουν να τρώνε και θα καταλάβεις τι γίνεται.
Πραγματικά, μετά από λίγο άρχισαν να τρώνε. Πώς όμως; Αφού ο καθένας δεν μπορούσε να οδηγήσει το μακρύ κουτάλι με το φαγητό στο δικό του στόμα, άρχισε να ταΐζει τον άλλον. Έτσι, δεν έμενε κανένας νηστικός!
Καθώς ο άγγελος οδηγούσε τον ευλαβή άνθρωπο πάλι στη γη, του εξήγησε:
- Πιστεύω πως σου λύθηκε κάθε απορία. Κόλαση είναι, όταν ο καθένας κοιτάζει μόνο τον εαυτό του, το δικό του πρόβλημα και τη δική του ικανοποίηση. Αντίθετα Παράδεισος είναι, όταν ο καθένας κοιτάζει τον άλλον, πώς θα τον εξυπηρετήσει. Έτσι, με την αμοιβαία φροντίδα, όλοι μένουν ευχαριστημένοι και κανένας δεν παραπονιέται!